Pracownik biurowy został skierowany na badania profilaktyczne, jednak mimo zapisu w skierowaniu o wykonywaniu przez niego pracy przy komputerze powyżej czterech godzin dziennie lekarz medycyny pracy nie wysłał go do okulisty. Czy takie postępowanie jest prawidłowe? Czy w tej sytuacji na pracodawcy ciąży obowiązek refundacji zakupu okularów korekcyjnych? Na jakiej podstawie wydawane są zalecenia dotyczące stosowania okularów do pracy przy komputerze? – pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej.
Jak odpowiada ekspert współpracujący z DGP – zgodnie z art. 229 kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany na swój koszt zapewnić pracownikom profilaktyczną opiekę lekarską, na którą składają się m.in. badania wstępne dla osób przyjmowanych do pracy lub pracowników młodocianych przenoszonych na inne stanowiska pracy i innych pracowników przenoszonych na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe. Zgodnie z art. 229 par. 4 k.p. pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.
Aktem prawnym regulującym zagadnienie pracowniczych badań profilaktycznych jest rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy.
Jednym z najważniejszych obowiązków pracodawcy związanych z badaniami profilaktycznymi jest wydanie skierowania, którego wzór określa załącznik nr 3a do r.b.l.p., a które zgodnie z par. 4 ust. 2 r.b.l.p. powinno zawierać informacje dotyczące m.in. określenia rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane. Na ich podstawie lekarz medycyny pracy określa zakres i częstotliwość badania profilaktycznego. Co ważne, 16 grudnia 2020 r. weszła w życie nowelizacja omawianego rozporządzenia, której celem jest optymalizacja dostępności do badań profilaktycznych i racjonalizacji ich przeprowadzania. Polega ona w szczególności na rezygnacji w możliwych przypadkach z obligatoryjnych konsultacji specjalistycznych. Autorzy przepisu uznali bowiem, że lekarze medycyny pracy są przygotowani do samodzielnej oceny podstawowych parametrów objętych badaniami lekarzy specjalistów, co wynika ze zmienionego kilka lat temu programu specjalizacji w zakresie medycyny pracy. Natomiast pozostawiono możliwość kierowania przez lekarza medycyny pracy na specjalistyczne badania konsultacyjne, w zależności od wskazań wynikających z warunków pracy lub stanowiska pracy, wskazując w szczególności na badania lekarskie w zakresie: otolaryngologiczne, neurologiczne, okulistyczne, dermatologiczne, alergologiczne lub psychologiczne.
Odnosząc się do kwestii refundacji okularów korygujących wzrok do pracy przy komputerze, o których mowa w par. 8 ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, należy wyjaśnić, że obowiązek ten wciąż pozostaje uzależniony od zalecenia lekarza medycyny pracy. To właśnie ten lekarz ten samodzielnie dokonać oceny ostrości widzenia badanego pracownika lub skierować go na konsultacje specjalistyczne do lekarza okulisty.
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 lutego 2022 r., autor: Maciej Ambroziewicz, oprac.: GR