Z ulgi IP Box będzie mógł korzystać wyłącznie podatnik, który zatrudni co najmniej trzy osoby, i to z nim niepowiązane. Ponadto, od dochodów objętych tą preferencją będzie pobierana danina solidarnościowa, gdy suma dochodów danego podatnika przekroczy 1 mln zł rocznie – donosi Dziennik Gazeta Prawna.

Ulga IP Box to tak naprawdę 5-proc. stawka podatku od dochodów osiągniętych w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej z „kwalifikowanych praw własności intelektualnej” (art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT i art. 24d ust. 1 ustawy o CIT). Chodzi np. o dochody z: patentów, praw z rejestracji wzoru przemysłowego oraz autorskich praw do programu komputerowego.

Celem jej wprowadzenia było „zwiększenie atrakcyjności prowadzenia w Polsce działalności badawczo-rozwojowej przez polskie i zagraniczne przedsiębiorstwa”. Cel ten nie został jednak do końca osiągnięty, bo ulga IP Box stała się ulubioną preferencją programistów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Dzięki niej mogą oni płacić 5-proc. PIT od pokaźnej części swoich, wcale niemałych, dochodów.

Ministerstwo Finansów ma tego świadomość. Planowaną zmianę tłumaczy wykorzystywaniem ulgi IP Box „w celu zmniejszenia wysokości zobowiązania podatkowego w sposób sprzeczny z celem niniejszej regulacji”.

Chcąc temu zapobiec, resort proponuje wprowadzenie warunku zatrudniania co najmniej trzech osób, które na dodatek nie będą powiązane z podatnikiem.

Przy poprzedniej próbie wprowadzenia tej zmiany eksperci przewidywali, że jej skutkiem będzie większa skłonność programistów do wyboru ryczałtu od przychodu ewidencjonowanego. W zależności od źródła uzyskiwanych przychodów będą oni płacić ryczałt według stawki 8,5 proc. lub 12 proc. Kwestia stawki jest jednak sporna, w praktyce fiskus najczęściej odmawia informatykom prawa do 8,5-proc. ryczałtu.

Dochody objęte ulgą IP Box mają też zostać objęte 4-proc. daniną solidarnościową. To zła informacja dla najbogatszych podatników, ponieważ daninę płaci się od nadwyżki dochodów ponad 1 mln zł (po odpowiednich pomniejszeniach).

Obecnie w podstawie tej uwzględnia się dochody wymienione w art. 30h ust. 2 ustawy o PIT, czyli:

• opodatkowane według skali podatkowej (na zasadach określonych w art. 27 ust. 1, 9 i 9a ustawy o PIT),
• z zysków kapitałowych (art. 30b ustawy),
• z działalności gospodarczej opodatkowanej liniowym PIT (art. 30c),
• z zagranicznej spółki kontrolowanej (art. 30f ).

Jeżeli do tej podstawy będą wliczane również dochody objęte ulgą IP Box, to daninę solidarnościową zapłaci więcej najbogatszych podatników.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 17 września 2025 r., autor: Mariusz Szulc, oprac.: GR