Wprowadzenie jednoosobowego orzekania w II instancji oraz ujednolicenie zasad kontroli zwolnień lekarskich – takie zmiany zakłada przyjęta przez Sejm nowelizacja usta- wy o systemie ubezpieczeń społecznych – donosi Dziennik Gazeta Prawna.

Największe kontrowersje budzi zmiana modelu orzekania w II instancji. Dotychczas odwołania rozpatrywane były przez trzyosobowe komisje lekarskie. Po wejściu w życie noweli orzeczenie będzie wydawał jeden lekarz. Sprawę w II instancji będzie rozpatrywał inny lekarz niż ten, który wydał pierwsze orzeczenie, a jego kwalifikacje mają odpowiadać charakterowi sprawy.

Nowelizacja wprowadza również maksymalny, 30-dniowy termin na wydanie orzeczenia przez lekarza ZUS. Lekarze orzecznicy będą mogli wybierać pomiędzy umową o pracę a umową o świadczenie usług, przy czym stanowiska kierownicze i nadzorcze będą obsadzane wyłącznie osobami na etacie. Wynagrodzenia lekarzy mają zostać powiązane z systemem stosowanym w ochronie zdrowia, co według założeń przełoży się na wzrost płac o ok. 25 proc. Do pracy w ZUS będą mogli trafiać także lekarze w trakcie specjalizacji albo z co najmniej pięcioletnim stażem pracy.

W określonych sprawach – zgodnych z kwalifikacjami – orzeczenia będą mogły wydawać pielęgniarki, pielęgniarze oraz fizjoterapeuci. Dotyczyć to ma m.in. spraw związanych z rehabilitacją leczniczą oraz oceną zdolności do samodzielnej egzystencji. Ustawa precyzuje też sytuacje, w których ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego – m.in. w przypadku wykonywania pracy zarobkowej podczas zwolnienia oraz podejmowania aktywności niezgodnej z jego celem.

Dopuszczono możliwość korzystania ze zwolnienia w jednym miejscu pracy i jednoczesnego wykonywania obowiązków w drugim – np. przy dwóch etatach – jeśli charakter pracy to umożliwia. ZUS zyska rozszerzone uprawnienia kontrolne, w tym możliwość żądania dokumentacji medycznej oraz weryfikowania, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego celem.

Nowe przepisy mają wejść w życie co do zasady po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 listopada 2025 r., autor: Ewa Martyna, oprac.: GR