Przez pierwsze zasiedlenie lokalu należy rozumieć oddanie go do użytkowania. Jeśli od tego momentu minęły dwa lata, to dostawa nieruchomości jest zwolniona z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT – donosi Dziennik Gazeta Prawna.

Spółka planowała zakup nieruchomości składającej się z dziewięciu lokali usługowych oraz udziału we współwłasności garażu. Sprzedający kupił je wcześniej od dewelopera i wynajmował różnym najemcom, sam z nich nie korzystał.

Spółka była przekonana, że w cenie zapłaci VAT, który następnie odliczy od swojego podatku należnego. Uważała bowiem, że transakcja będzie opodatkowana VAT, ponieważ nie spełnia warunku zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT – od pierwszego zasiedlenia lokali nie upłynęły dwa lata.

Nie zgodził się z nią dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Stwierdził, że pierwsze zasiedlenie lokali nastąpiło już w momencie, gdy sprzedający kupił je od dewelopera. Od tamtego czasu minęły ponad dwa lata, więc teraz sprzedaż tych lokali będzie zwolniona z VAT – wyjaśnił.

Zaznaczył przy tym, że strony transakcji mogą zrezygnować ze zwolnienia i wybrać opodatkowanie, jeśli zostaną spełnione warunki określone w art. 43 ust. 10 i 11 tej ustawy. Jednym z nich jest złożenie oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia.

Innego zdania był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 2529/21). Orzekł, że pierwsze zasiedlenie nastąpiło w momencie faktycznego rozpoczęcia użytkowania lokali zgodnie z ich przeznaczeniem, a w tym przypadku miało to miejsce po zawarciu umów najmu, a nie z chwilą nabycia lokali od dewelopera. W związku z tym – jak stwierdził sąd – dostawa lokali na rzecz spółki nastąpi przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia, co oznacza, że będzie ona opodatkowana VAT.

NSA (wyrok z 18 listopada 2025 r., sygn. akt I FSK 1923/22) przychylił się jednak do stanowiska organu podatkowego. Orzekł, że pod pojęciem pierwszego zasiedlenia rozumie się oddanie do użytkowania – czy to nabywcy, czy użytkownikowi lokalu.

– Nie ma podstaw, aby zawężać to pojęcie, ponieważ trudno byłoby stosować takie ograniczenie w praktyce. Jeśli ktoś np. otrzymał lokal do użytkowania i korzysta z niego choćby w ten sposób, że raz w tygodniu do niego wchodzi i podziwia go, to czy taki sposób korzystania miałby być wyłączony z okresu użytkowania? Byłoby to nielogiczne – uzasadniła wyrok sędzia Izabela Najda-Ossowska.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 27 listopada 2025 r., autor: Izabela Tomaszewska-Gałuszka, oprac.: GR