Nawet jednodniowe umowy cywilnoprawne będzie można zaliczyć do stażu pracy, a przez to mogą wpłynąć na uprawnienia zatrudnionych. Z tym wiążą się dodatkowe obowiązki pracodawcy, m.in. ewidencyjne czy inne związane z przeliczaniem na nowo okresu pracy – czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej.

Od 1 stycznia 2026 r. w jednostkach sfery finansów publicznych, a od 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców zacznie obowiązywać dodany do kodeksu pracy art. 302¹. Wprowadza on zasadę, zgodnie z którą do okresów zatrudnienia będą wliczane także te formy aktywności zarobkowej, które dotychczas nie miały wpływu na staż pracy. Nowe regulacje będą istotnie oddziaływać na ustalanie uprawnień pracowniczych – w szczególności dotyczących wymiaru urlopu, dodatków stażowych czy nagród jubileuszowych (głównie w sferze budżetowej, choć nie wyłącznie). W sytuacji, gdy praca w ramach takich umów była wykonywana na rzecz obecnego pracodawcy, uwzględnienie tych okresów może również oddziaływać na długość wypowiedzenia umowy o pracę lub wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

Po wejściu w życie art. 302¹ k.p. do stażu pracy będą wliczane również okresy:

• prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności gospodarczej,
• w których przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie podlegał ubezpieczeniom społecznym z uwagi na korzystanie z tzw. ulgi na start, o której mowa w art. 18 ustawy – Prawo przedsiębiorców (dalej: p.p.),
• współpracy z takim przedsiębiorcą, jeżeli za jej czas zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe,
• zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę wykonującą pozarolniczą działalność gospodarczą, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, pod warunkiem że za ten czas zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
• prawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez osobę współpracującą, jeśli również za ten okres były odprowadzane należne składki.

Do stażu pracy zostaną także włączone niektóre inne okresy, w których osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym albo nie podlegała im z uwagi na przepisy szczególne. Chodzi np. o okresy wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wykonywania umowy agencyjnej, pozostawania osobą współpracującą z osobą wykonującą zlecenia lub umowy agencyjne, a także członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub w spółdzielni kółek rolniczych.

Do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy będą wliczane okresy, o których mowa w art. 302¹ par. 1–4 oraz par. 7 k.p., pod warunkiem że w tym czasie pracownik faktycznie wykonywał pracę na rzecz tego pracodawcy. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których praca była świadczona w ramach prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się regulacje dotyczące zlecenia, a także wykonywania umowy agencyjnej.

Zasada ta obejmuje również okresy pozostawania osobą współpracującą, członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub członkiem spółdzielni kółek rolniczych.

Wliczeniu będą podlegać ponadto okresy wykonywania działalności, o której mowa w art. 18 ust. 1 p.p., w czasie, gdy osoba ta nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w związku z korzystaniem z tzw. ulgi na start, a także okresy wykonywania pracy zarobkowej za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy.

Umowy zlecenia – rozumiane szeroko, a więc obejmujące zarówno klasyczne zlecenia w rozumieniu art. 734 k.c., jak i umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu na podstawie art. 750 k.c. – będą wliczane do stażu pracy niezależnie od czasu ich trwania. W tym zakresie ustawodawca nie przewidział żadnej granicy. Jednak ze względu na specyfikę tych umów należy się spodziewać, że – w odróżnieniu od standardowego zatrudnienia w ramach stosunku pracy – wielu pracowników będzie przedstawiać potwierdzenia obejmujące bardzo liczne, a niekiedy nawet wyjątkowo krótkie okresy wykonywania zleceń.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 4 grudnia 2025 r., autor: Marek Rotkiewicz, oprac.: GR