Pracownica korzysta z urlopu macierzyńskiego, a następnie rodzicielskiego. Otrzyma prowizję, która dotyczy zadań wykonywanych przed tym urlopem macierzyńskim. Jak rozliczyć składki za pracownicę? – pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej.
Jak odpowiada ekspert współpracujący z DGP – pobieranie zasiłku macierzyńskiego to odrębny od stosunku pracy tytuł do ubezpieczeń. W okresie otrzymywania tego świadczenia ubezpieczona podlega obowiązkowo ubezpieczeniom, a składki naliczane są od kwoty zasiłku. Płatnikiem zobowiązanym do wykazywania składek jest podmiot, który go wypłaca.
Jeżeli zasiłek wypłaca pracodawca, to rozlicza go w ciężar składek i wykazuje w raporcie ZUS RSA z kodem tytułu do ubezpieczeń 01 10 xx. Należne składki emerytalne i rentowe od zasiłku macierzyńskiego wykazuje w raporcie ZUS RCA z kodem 12 40 xx. Samo wykazanie ubezpieczonej w raporcie ZUS RCA z kodem 12 40 xx jest traktowane jak zgłoszenie do ubezpieczeń – nie składa się w tym zakresie formularza ZUS ZUA.
Nie dokonuje się również wyrejestrowania z ubezpieczeń z tytułu umowy o pracę ani nie składa się formularzy ZUS ZUA przy rozpoczęciu pobierania zasiłku czy ZUS ZWUA po jego zakończeniu. Składki finansowane są z budżetu państwa, a obowiązkiem płatnika jest ich prawidłowe wykazanie w dokumentach rozliczeniowych.
Osoba pobierająca zasiłek macierzyński zawsze podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym niezależnie od ewentualnych innych tytułów do ubezpieczeń.
Jeżeli w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego osoba ta otrzyma wynagrodzenie za pracę za okres, w którym pracę wykonywała (np. prowizję za zadania wykonane przed urlopem), od tego przychodu płatnik powinien naliczyć, wykazać i opłacić składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy oraz – w razie potrzeby – na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Przychód ten rozlicza się w raporcie ZUS RCA z kodem pracowniczym.
Równocześnie w tym samym miesiącu płatnik nadal powinien wykazywać składki emerytalne i rentowe z tytułu pobieranego zasiłku macierzyńskiego z kodem 12 40 xx. Wypłata prowizji nie powoduje powstania nowego tytułu do ubezpieczeń.
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 5 marca 2026 r., autor: Andrzej Radzisław, oprac.: GR