Pracodawca (przedszkole) zatrudnia zarówno pracowników administracyjno-biurowych (np. sekretarkę, księgową, kadrową), jak i opiekunów. Przeważająca działalność zakładu pracy została zakwalifikowana do dwóch kategorii ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Czy w tych okolicznościach możliwe jest odstąpienie od części szkoleń bhp? Czy pracodawca ma jednak obowiązek przeprowadzać instruktaż stanowiskowy dla wspomnianych pracowników i opiekunów? – pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej.

Jak odpowiada ekspert współpracujący z DPG – decyzja o prowadzeniu okresowych szkoleń w dziedzinie bhp albo o zwolnieniu pracowników z takich szkoleń – jeżeli zakład pracy został zakwalifikowany do nie wyższej niż trzeciej kategorii ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – należy do pracodawcy. Jednak w praktyce zasadniczo korzystniej jest realizować szkolenia okresowe, niż całkowicie z nich rezygnować.

Ewentualne zwolnienie może dotyczyć wyłącznie pracowników administracyjno-biurowych. Nie obejmuje więc opiekunów w przedszkolu, którzy nie są pracownikami biurowymi w rozumieniu wspomnianych przepisów.

Zgodnie z art. 237³ par. 2 kodeksu pracy pracodawca musi przeszkolić pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do wykonywania zadań służbowych oraz prowadzić szkolenia okresowe w tym zakresie.

Szczegółowe zasady ich organizowania i przeprowadzania określa rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z jego par. 6 szkolenia w dziedzinie bhp dzielą się na wstępne oraz okresowe.

Te pierwsze obejmują instruktaż ogólny i stanowiskowy. Powinny one zostać przeprowadzone przed dopuszczeniem pracownika do pracy.

Z kolei częstotliwość szkoleń okresowych pracodawca ustala po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami – z uwzględnieniem wytycznych wynikających z par. 15 ust. 1 i 2 r.s.b.h.p.

Szkolenia okresowe powinny być przeprowadzane nie rzadziej niż co:

• rok – dla stanowisk, na których wykonywane są prace szczególnie niebezpieczne,
• trzy lata – dla stanowisk robotniczych,
• pięć lat – dla stanowisk kierowniczych, inżynieryjno-technicznych, pracowników służby bhp i innych osób wykonujących zadania tej służby, a także dla pozostałych stanowisk, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bhp,
• sześć lat – dla stanowisk administracyjno-biurowych.

Pierwsze szkolenie okresowe powinno odbyć się nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od rozpoczęcia pracy przez osobę zatrudnioną na stanowisku kierowniczym lub 12 miesięcy w przypadku pozostałych pracowników.

Szkolenia okresowe nie są wymagane w przypadku pracowników zatrudnionych na stanowiskach administracyjno-biurowych, jeżeli rodzaj przeważającej działalności pracodawcy – w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej – należy do grupy działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecią kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Chyba że z oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w art. 226 pkt 1 k.p., wynika, iż przeprowadzenie takiego szkolenia jest konieczne.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 12 marca 2026 r., autor: Maciej Ambroziewicz, oprac.: GR