Od stycznia przepisy pozwalają liczyć od nowa trzyletni okres małego ZUS plus. Mimo wyjaśnień ZUS przedsiębiorcy wolą występować o interpretację indywidualną – donosi Dziennik Gazeta Prawna.
Początkowo zasady korzystania z ulgi mały ZUS plus nie budziły większych wątpliwości. Zgodnie z regułami zawartymi w art. 18c ustawy systemowej przysługiwała ona osobom, których roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 tys. zł. Uprawnione osoby mogły przez cały rok kalendarzowy, niezależnie od bieżących przychodów, opłacać składki od podstawy wymiaru ustalonej na podstawie średniomiesięcznego dochodu uzyskanego w roku poprzednim. Podstawa wymiaru nie mogła być jednak niższa niż 30 proc. obowiązującego minimalnego wynagrodzenia.
Prawo do tej ulgi od początku obowiązywania tych przepisów (2019 r.) było ograniczone. Jedno z takich ograniczeń zostało zawarte w art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy systemowej. Stanowi on, że ulga nie przysługuje osobom, które korzystały z ulgi przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do limitów liczono jako pełny każdy miesiąc kalendarzowy, w którym osoba odpowiednio ustalała podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z tym artykułem lub prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień.
W uproszczeniu: po trzech latach ulgi następowała trzyletnia karencja. W tym okresie, mimo spełniania kryteriów przychodowych, przedsiębiorca nie mógł korzystać z małego ZUS plus. W pewnym momencie pojawiła się jednak koncepcja rzecznika małych i średnich przedsiębiorców, który twierdził, że karencja jest tak naprawdę dwuletnia. ZUS trzymał się dotychczasowej interpretacji przepisów.
Stanowisko rzecznika zostało ostatecznie przeforsowane przez nowelizację ustawy systemowej i usunięcie z niej art. 18c ust. 11 pkt 6 i dodanie ust. 11a–11c.
Zgodnie z nimi przedsiębiorca może korzystać z małego ZUS plus maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (ust. 11a). W kolejnych ustępach doprecyzowano zasady obliczania tych okresów.
Jak więc wynika z ust. 11b, okres pierwszych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności zaczyna się od pierwszego miesiąca kalendarzowego, w którym korzystano z małego ZUS plus. Kolejne 60-miesięczne okresy zaczynają się każdorazowo od pierwszego miesiąca kalendarzowego prowadzenia działalności po upływie poprzedniego okresu 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności.
Do okresów 36 miesięcy kalendarzowych i 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności wlicza się jako pełny miesiąc każdy miesiąc kalendarzowy, w którym przedsiębiorca korzystał z małego ZUS plus lub prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień kalendarzowy.
Innymi słowy, prawo do ulgi będzie przysługiwało przez trzy lata w każdym pięcioletnim okresie, po zakończeniu którego okres ten się resetuje i biegnie na nowo.
ZUS na swojej stronie internetowej jeszcze przed wejściem w życie tych przepisów zamieścił wyjaśnienia, jak mają stosować nowe przepisy ci przedsiębiorcy, którzy dotychczas korzystali z tej ulgi.
To jednak nie przekonało wielu przedsiębiorców. Dlatego wielu z nich zdecydowało się na wystąpienie do ZUS z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 26 marca 2026 r., autor: Joanna Śliwińska, oprac.: GR