Zła wiadomość dla gmin, które odliczają VAT od wydatków na samochody służbowe wykorzystywane zarówno do działalności opodatkowanej, jak i niepodlegającej VAT. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że w takich przypadkach należy najpierw zastosować proporcję odliczenia, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, a następnie ograniczyć odliczenie do 50 proc. na podstawie art. 86a ust. 1 tej ustawy – donosi Dziennik Gazeta Prawna.
Gmina zamierzała kupić samochody służbowe i wykorzystywać je zarówno do czynności opodatkowanych VAT, jak i do realizacji zadań własnych (nieopodatkowanych). We wniosku o interpretację zaznaczyła, że będzie prowadziła ewidencję przebiegu pojazdów, a jej pracownicy nie będą mieli prawa używać samochodów do celów prywatnych ani do innych celów niezwiązanych z zadaniami gminy.
Uważała, że na podstawie art. 86a ust. 1 ustawy o VAT przysługuje jej prawo do odliczenia 50 proc. podatku naliczonego od wydatków związanych z tymi pojazdami oraz że nie musi dodatkowo stosować prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a tej ustawy.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził jednak, że skoro pojazdy będą wykorzystywane zarówno do działalności gospodarczej, jak i do innych celów, to gmina powinna najpierw zastosować prewspółczynnik, a następnie ograniczyć odliczenie do 50 proc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 76/23) zgodził się z gminą. Orzekł, że może ona odliczać tylko 50 proc. VAT przy ponoszeniu wydatków związanych z tymi samochodami i w takiej sytuacji nie stosuje się dodatkowo prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. Już samo to, że auta są wykorzystywane do działalności innej niż gospodarcza, przesądza o zastosowaniu ograniczenia wynikającego z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT – stwierdził WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok (wyrok z 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt I FSK 1158/23). W pełni zgodził się z dyrektorem KIS, że odliczenie należy ograniczyć dwuetapowo. W pierwszej kolejności – jak wyjaśnił sędzia Hieronim Sęk – gmina powinna zastosować proporcję odliczenia, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, a następnie powinna ograniczyć odliczenie do 50 proc. na podstawie art. 86a ust. 1.
Nie ma też mowy – zdaniem NSA – o zastosowaniu wyłącznie prewspółczynnika i pominięciu ograniczenia odliczenia do 50 proc. – Art. 86a ust. 1 ustawy o VAT limituje kwotę podatku naliczonego, która stanowi podstawę realizacji prawa do odliczenia – podkreślił sędzia Sęk. Przypomniał, że 100 proc. VAT naliczonego odlicza się tylko wtedy, gdy pojazd jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej (art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy).
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 15 kwietnia 2026 r., autor: Izabela Tomaszewska-Gałuszka, oprac.: GR