Korzystanie z rodzicielskich praw to nie powód do karania

Rzeczpospolita (2012-09-26), autor: Ryszard Sadlik , oprac.: GR

wrz 26, 2012

Pracodawca nie może pracownikom korzystającym z uprawnień rodzicielskich wypłacać z tego powodu niższego wynagrodzenia – czytamy w Rzeczpospolitej.

Pracownica wystąpiła o zasądzenie odszkodowania od pracodawcy z tytułu dyskryminacji. Podstawą jej żądania było dyskryminowanie z uwagi na płeć, wiek i stan rodzinny, co przejawiało się w znacznej dysproporcji w zarobkach (płaca powódki wynosiła 58 proc. średniego wynagrodzenia pracowników) oraz w zaniechaniu skierowania jej na szkolenie, w którym mogli uczestniczyć pozostali pracownicy. Sąd Najwyższy w wyroku z 8 stycznia 2008 r. (II PK116/07) uznał, że gdyby wyłączną przyczyną pominięcia kobiety. przy awansowaniu i wynagradzaniu był fakt korzystania przez nią z urlopów wychowawczych, to można mówić o nierównym traktowaniu. Korzystania z uprawnień przyznanych przepisami prawa w związku z urodzeniem i wychowywaniem dziecka (art. 186 k.p.) nie można uznać za obiektywną przyczynę ustalenia niższej pensji w porównaniu do innych pracowników.

Zróżnicowanie sytuacji pracowników nie jest więc dyskryminacją wówczas, gdy zadecydowały o tym obiektywne powody. Nie mogą to być jednak okoliczności związane m.in. z ich płcią, wiekiem, czy stanem rodzinnym. Naruszeniem zasady równego traktowania pracowników jest bowiem przyznanie ze względu na płeć lub wiek niektórym pracownikom mniejszych praw niż te, z których korzystają inni zatrudnieni, znajdujący się w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej.

Sąd Najwyższy zwracał na to uwagę już wcześniej, m.in. w wyroku z 10 września 1997 r. (I PKN 246/97). Można więc uznać, że stanowisko SN jest w tym zakresie jednolite i ugruntowane. Istotne jest też, że SN wyraźnie wskazał, że pracodawca nie może różnicować pracowników ze względu na korzystanie przez nich z uprawnień pracowniczych związanych z posiadaniem i wychowywaniem dzieci. Nie można więc przyznać podwładnemu niższego wynagrodzenia tylko z tego względu, że korzystał on z urlopów wychowawczych czy innych uprawnień związanych z rodzicielstwem np. zwolnień lekarskich związanych z opieką nad dzieckiem.

Takie stanowisko SN stanowi zatem także i wyraz ochrony praw pracowników korzystających z uprawnień przewidzianych przez prawo pracy dla rodziców. Osoby te nie mogą być bowiem dyskryminowane z tego powodu przez swoich pracodawców. Gdyby do takiej dyskryminacji doszło, mogą np. żądać zasądzenia odszkodowania od pracodawcy (art.183d k.p.).

Więcej w Rzeczpospolitej z 24 września 2012 r.