Spółka kapitałowa otrzymała w 2011 r. jako aport prawo wieczystego użytkowania zabudowanego gruntu. Na gruncie tym położone są trwale z nim związane: budynek, ogrodzenie, droga dojazdowa i droga wewnętrzna. Czynność wniesienia aportu była udokumentowana fakturą i była zwolniona z VAT. W związku z tym spółka nie dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Spółka chciałaby teraz sprzedać prawo użytkowania wieczystego wraz z tymi znajdującymi się na gruncie obiektami. Jakie konsekwencje w VAT wywoła ta sprzedaż? – pyta czytelnik Rzeczpospolitej.
Jeżeli przyjmiemy, że wniesienie aportem do spółki kapitałowej prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, drogą dojazdową i wewnętrzną oraz ogrodzeniem było czynnością dokonaną w ramach pierwszego zasiedlenia (zdefiniowanego w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT), to wówczas trzeba uznać, że w momencie dokonania przyszłej dostawy brak będzie spełnienia przesłanki określonej w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a ustawy o VAT. Wyłączenie to nie jest równoznaczne ze zwolnieniem podatkowym. Jak bowiem stanowi art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. b ustawy o VAT, czynność nie będzie korzystała ze zwolnienia podatkowego, jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż dwa lata. W przypadku, kiedy dokonanie dostawy następuje w pierwszym roku zasiedlenia, czynność ta nie korzysta ze zwolnienia na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Należy podkreślić, że brak zwolnienia na mocy tego przepisu daje podatnikowi możliwość skorzystania z możliwości przewidzianej w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. Aby jednak mówić o tym zwolnieniu, konieczne jest spełnię nie kumulatywne dwóch przesłanek. Chodzi a to, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki to były one niższe niż 50 proc. wartości początkowej tych obiektów.
Jeżeli więc spółka nie dokonywała obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, m.in. na tej podstawie, że czynność wniesienia aportu prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego była zwolniona z VAT, a jednocześnie spółka w tym okresie nie ponosiła wydatków na ulepszenie lub ponosząc je, nie przekroczyła kwoty 30 proc. wartości początkowej tych obiektów, to wówczas czynność odpłatnej dostawy tego prawa będzie podlegać zwolnieniu z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. Takie stanowisko zajęła także Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji 4 października 2011 r. (ILPP2/4A3-1036/11-2/AK).
Na marginesie warto wskazać na art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, gdzie za podstawą opodatkowania przyjmuje się, co do zasady, obrót.
Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Z kolei z art. 29 ust. 5 tej ustawy wynika, że przy dostawie budynków lub budowli trwale związanych z gruntem albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Wyjątek dotyczy czynności oddania w użytkowanie wieczyste gruntu dokonywanego z równoczesną dostawą budynków lub budowli trwale związanych z gruntem albo części takich budynków lub budowli. Stąd niezmiernie istotne jest ustalenie, czy budynki, budowle lub ich części są zwolnione z opodatkowania VAT. Ich zwolnienie powoduje bowiem, że zwolnieniu będzie podlegać również będący przedmiotem dostawy grunt.
Więcej w Rzeczpospolitej z 13 listopada 2012 r.