Jak czytamy w Rzeczpospolitej – zgodnie z art. 30 ust 3c ustawy o rehabilitacji Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadza, nie rzadziej niż co trzy lata, kontrolę w zakładach pracy chronionej, w zakresie przestrzegania przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych Jeżeli w trakcie kontroli okaże się, że nie są spełnione w tym zakresie odpowiednie warunki, negatywna decyzja PIP może nawet pozbawić pracodawcę statusu zpchr.

Kontrola PIP ogranicza się wyłącznie do obiektów i pomieszczeń użytkowanych przez pracodawcę z chronionego rynku pracy. Tym samym nie ma podstaw do kontrolowania obiektów i pomieszczeń użytkowanych przez innych pracodawców, nawet jeżeli pracują w nich osoby i gdy zakład ubiega się o nadanie statusu zakładu pracy chronionej. Nie podlegają również ocenie obiekty i pomieszczenia będące własnością pracodawcy, ale użytkowane przez inne podmioty, w tym pracowników z agencji pracy tymczasowej.

W użytkowaniu zakładu pracy chronionej są te obiekty i pomieszczenia, które są jego własnością, które użytkuje na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innego dokumentu potwierdzającego tytuł prawny. Inspektor pracy w trakcie kontroli powinien zażądać od pracodawcy wykazu obiektów i pomieszczeń aktualnie użytkowanych przez pracodawcę.

Inspektor ocenia to, czy budynki i obiekty spełniają wymogi, biorąc pod uwagę rodzaj i stopień niepełnosprawności osób faktycznie zatrudnionych w zakładzie ubiegającym się o status zakładu pracy chronionej. Na jego żądanie, pracodawca powinien dać mu wykaz zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych wraz ze stopniem ich niepełnosprawności, symbolem przyczyny niepełnosprawności oraz datą zatrudnienia i rodzajem stanowisk, na których zatrudniona jest dana osoba.

Zgodnie z § 3 pkt. 14 załącznika nr 1, jeżeli w oddziale/jednostce organizacyjnej pracodawcy nie są zatrudniane osoby niepełnosprawne, inspektor pracy podczas kontroli ocenia, czy obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy odpowiadają przepisom oraz zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy.
Po zakończeniu kontroli PIP wydaje decyzję administracyjną. I to zarówno, gdy uzna, że zakład spełnia wymagania, jak i wówczas, gdy wynik postępowania jest przeciwny.

Pracodawca z tzw. otwartego rynku pracy powinien natomiast pamiętać o przepisie art. 4 ust. 5 i 6 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z nim może on zatrudniać osoby zaliczone do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, pod warunkiem że:

1) przystosuje stanowisko pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej,

2) zatrudni osoby w formie telepracy.

Kontrolę w zakresie spełniania warunku przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy również przeprowadza Państwowa Inspekcja Pracy (np. w ramach kontroli okresowej). Opinia PIP rozstrzyga wyłącznie kwestie przystosowania stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Gdy inspektor stwierdzi inne naruszenia, stosuje środki prawne przewidziane w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy, np. nakazanie usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.

Więcej w Rzeczpospolitej z 20 grudnia 2012 r.