Jak donosi Dziennik Gazeta Prawna, w odpowiedzi na pismo Urzędu X dotyczące wątpliwości w zakresie stosowania przepisów ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505, z późn. zm.), dalej: ustawa, w związku z przepisami ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), dalej: Kodeks pracy, Departament Prawny Kancelarii Prezesa Rady Ministrów uprzejmie informuje, co następuje.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że zamierzają Państwo rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z pracownikiem służby cywilnej ze względu na jego niezdolność do pracy wskutek choroby na podstawie art. 53 par. 1 pkt 1 lit. b Kodeksu pracy.
Wątpliwości nie budzi fakt, że taki tryb rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem służby cywilnej może być zastosowany, z uwagi na to, że przepisy ustawy w ogóle tej kwestii nie regulują (art. 9 ust. 1 ustawy oraz art. 5 Kodeksu pracy).
Wyjaśnienia wymaga natomiast, co oznacza zawarte w art. 53 par. 5 Kodeksu pracy sformułowanie „w miarę możliwości” oraz czy ponowne zatrudnienie pracownika wiąże się z koniecznością zastosowania przepisów ustawy dotyczących naboru do korpusu służby cywilnej.
Wspomniane powyżej sformułowanie oznacza, że co do zasady pracodawca ma obowiązek zatrudnić byłego pracownika, jeżeli zgłosi on swój powrót do pracy niezwłocznie po ustaniu przyczyn wymienionych w art. 53 par. 1 i 2 Kodeksu pracy. Nie oznacza to uznaniowego charakteru powinności pracodawcy. Możliwości te podlegają ocenie sądu, przy czym dowód ich braku spoczywa w razie sporu na pracodawcy.
Doktryna łuje się w tym zakresie na uchwałę SN z 10 września 1976 r. (I PZP 48/76), w której stwierdzono, że na podstawie art. 53 par. 5 Kodeksu pracy zakład pracy ma obowiązek nawiązania z byłym pracownikiem stosunku pracy. W razie niewykonania tego obowiązku byłemu pracownikowi przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy oraz o odszkodowanie za okres pozostawania bez pracy od chwili zgłoszenia się do pracy w terminie określonym w powyższym przepisie. Podstawę prawną roszczenia odszkodowawczego stanowi art. 471 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy. Ponadto, oceniając możliwości ponownego zatrudnienia pracownika, z którym umowa o pracę została rozwiązana na podstawie art. 53 par. 1, należy uwzględnić zarówno okoliczności dotyczące pracodawcy, jak i tego pracownika (wyrok SN z 12 stycznia 1998 r. – I PKN 459/97).
Jeśli zaś chodzi o kwestię, czy w przypadku realizacji przez pracodawcę obowiązku, o którym mowa w art. 53 par. 5 Kodeksu pracy będą miały zastosowanie przepisy ustawy dotyczące naboru do korpusu służby cywilnej, należy przyjąć, że przepisy te nie będą miały zastosowania.
Podstawą takiego twierdzenia jest uregulowanie zawarte w ww. art. 9 ust. 1 ustawy oraz art. 5 Kodeksu pracy.
Ustawa nie zawiera przepisów szczególnych normujących skutki zgłoszenia powrotu do pracy przez pracownika, z którym pracodawca rozwiązał stosunek pracy bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika. Konsekwencją tego jest uznanie, że wyłączne zastosowanie będzie miał art. 53 par. 5 Kodeksu pracy. Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby faktyczną niemożnością wypełnienia dyspozycji zawartej w art. 53 par. 5 Kodeksu pracy i byłoby sprzeczne z celem tego przepisu, tj. zapewnieniem pracownikowi, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn przez niego niezawinionych ponownego zatrudnienia (pod warunkiem istniejącej po stronie pracodawcy obiektywnie ocenianej możliwości zatrudnienia). Upowszechnienie informacji o wolnym stanowisku pracy i przeprowadzenie naboru do korpusu służby cywilnej mogłoby bowiem spowodować, że wyłoniona i zatrudniona zostanie inna osoba.
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 9 stycznia 2013 r.