Renta należy się też po pracowniku, który co najmniej pięć lat pracował i odkładał składki na ubezpieczenie społeczne.

Prawo do niej przysługuje tylko:

– Dzieciom zmarłego do ukończenia przez nie 16. roku życia lub 25. roku życia, jeśli się uczą. Jeżeli dziecko ukończyło 25 lat, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.

– Żonie, jeśli w chwili śmierci męża ukończyła 50 lat lub była niezdolna do pracy albo wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Jeśli wdowa nie spełnia warunku wieku (50 lat), ale osiągnie ten wiek w okresie nie dłuższym niż pięć lat od śmierci męża lub w ciągu tych pięciu lat stanie się niezdolna do pracy, lub zaprzestanie wychowywania osób, o których mowa wyżej, ZUS przyzna jej rentę po skończeniu przez nią 50, roku życia.

– Żonie po rozwodzie oraz żonie, która przed śmiercią męża nie pozostawała z nim we wspólnocie małżeńskiej – ale tylko wtedy, gdy oprócz spełnienia warunków wymaganych od wdowy w dniu śmierci męża miała prawo do alimentów z jego strony.

– Żonie, która nie spełnia żadnego z wymienionych wyżej warunków, ale nie ma źródeł utrzymania. Ma prawo do rocznej renty okresowej (liczonej od śmierci męża) albo maksymalnie dwuletniej renty okresowej, gdy bierze udział w szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej. Te same prawa i warunki ma mąż po śmierci żony.

– Rodzicom-jeżeli spełniają warunki takie jak dla wdowy/wdowca (dotyczące wieku, niezdolności do pracy lub wychowywania małoletnich osób) oraz jeśli bezpośrednio przed śmiercią dziecka pozostawali na jego utrzymaniu.

Aby dostać rentę rodzinną, trzeba złożyć wniosek w swoim oddziale lub inspektoracie ZUS.
Wniosek o rentę może być sporządzony na opracowanych przez ZUS drukach: ZUS Rp-2 i ZUS Rp-2a (jeżeli z wnioskiem o rentę rodzinną występują dwie lub więcej osoby pełnoletnie).
Prawo do renty socjalnej mają osoby pełnoletnie całkowicie niezdolne do pracy z powodu niesprawności, która powstała przed ukończeniem 18 roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub na studiach (przed 25. urodzinami), albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury. Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy i przewidywanego okresu jej trwania dokonuje lekarz orzecznik ZUS.

Renta socjalna może być przyznana na stałe – jeżeli niezdolność do pracy jest trwała – lub na określony czas – jeśli niezdolność do pracy jest czasowa. Renty socjalnej nie dostanie ktoś, kto ma już ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego.

Na rentę socjalną nie może też liczyć osoba, która już dostaje rentę z zagranicy, albo ktoś, kto został tymczasowo aresztowany lub odbywa karę pozbawienia wolności (takie osoby mogą jednak napisać wniosek o przyznanie 50 proc. renty socjalnej).

Poza tym nie dostanie jej osoba:

– która pobiera rentę rodzinną w wysokości przekraczającej 200 proc. najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;

– jest właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 5 ha przeliczeniowych.