Przepis określa szczególne warunki dla uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego: słabowidzących, nie słyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, w stopniu umiarkowanym lub znacznym (oraz z niepełnosprawnościami sprzężonymi zjedna z tych wcześniej wymienionych). Ichnie obowiązuje kryterium dochodowe. Uczniowie z upośledzeniem umiarkowanym lub znacznym mogą dostać zwrot kosztów nie tylko podręczników, ale też materiałów dydaktycznych.

Przepisy różnicują pomoc dla tych, którzy korzystają z podręczników do kształcenia specjalnego i nie korzystają. Kto i do jakiej kwoty może ją dostać?

– 225 zł – uczniowie słabowidzący, niesłyszący i z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim z klas I-III podstawówki i ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia. Także upośledzeni w stopniu umiarkowanym lub znacznym w podstawowej lub gimnazjum, którzy nie korzystają z podręczników do kształcenia specjalnego. Również ze szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy – uczniowie z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym.

– 325 zł – uczniowie słabowidzący, niesłyszący, upośledzeni w stopniu lekkim, niekorzystający z podręczników do kształcenia specjalnego z klas: IV-VI podstawówek i ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia lub klas I-III ogólnokształcącej szkoły baletowej.

– 350 zł – uczniowie słabowidzący, niesłyszący, upośledzeni w stopniu lekkim w gimnazjum. Także w klasach I-III ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia. Z klas I-III ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych. W klasach IV-VI ogólnokształcącej szkoły baletowej, którzy nie korzystają z podręczników do kształcenia specjalnego.

– 390 zł – uczniowie słabowidzący, niesłyszący, upośledzeni w stopniu lekkim z zasadniczej szkoły zawodowej.

– 445 zł – uczniowie słabowidzący, niesłyszący, upośledzeni w stopniu lekkim realizujący kształcenie: w LO, klasach IV-VI ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia, w klasach IV-VI ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych, liceum plastycznym, w kl. VII-IX ogólnokształcącej szkoły baletowej, klasie III liceum profilowanego, technikum oraz klasie III technikum uzupełniającego.

Jeszcze wyższe dotacje przewidziane są dla uczniów niesłyszących i z upośledzeniem umysłowym korzystających z podręczników przeznaczonych do kształcenia specjalnego. Oni w zależności od stopnia niepełnosprawności, szkoły i klasy mogą dostać nawet do 607 zł lub do 770 zł.

Pozostałych uczniów obowiązują kryteria dochodowe. Na zwrot kosztów podręczników liczyć mogą uczniowie z klas I-III i kl. V szkoły podstawowej i ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia, kl. II szkoły ponadgimnazjalnej, kl. V ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia i ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych, kl. II liceum plastycznego oraz kl. II lub VIII ogólnokształcącej szkoły baletowej. W zależności od klasy i rodzaju szkoły mogą otrzymać do: 225 zł, 325 zł, 390 zł czy 445 zł.

Do 5 proc. uczniów objętych programem w gminach może mieć przyznaną wyprawkę nawet wtedy, gdy przekracza kryterium dochodowe. Jeżeli rodzina ma trudną sytuację, warto zawsze zapytać, czy nie może skorzystać z tego dofinansowania. Gminy same określają termin, w którym można ubiegać się o wyprawkę szkolną. Trzeba się pospieszyć, bo jest krótki.

Rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym mogą korzystać ze świadczeń rodzinnych. Obowiązują je nieco wyższe kryteria dochodowe niż rodziny z dziećmi zdrowymi. Zasiłek rodzinny dostaną przy dochodzie do 623 zł na osobę w rodzinie. Zasiłek wynosi: 77 zł – na dziecko do 5 lat; 106 zł – na dziecko od 5 do 18 lat; 115 zł – na dziecko w wieku 18-24 lata.

Wypłacany jest na dziecko do 18 lat, a jeśli się uczy – do 21 lat, zaś na dziecko z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, które kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej dłużej, do 24 lat.

Ten, kto ma prawo do zasiłku rodzinnego, może ubiegać się o dodatki do niego.

• Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – na częściowe pokrycie wydatków szkolnych. Wniosek trzeba złożyć do dnia zakończenia okresu zasiłkowego, w którym rozpoczął się rok szkolny, tzn. do końca października.

• Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej –na trzecie i każde następne dziecko w rodzinie – 80 zł miesięcznie.

• Z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania – wszyscy mogą otrzymać 50 zł miesięcznie na dojazdy albo 90 zł miesięcznie przez rok szkolny na mieszkanie np. w internacie. Albo na jedno, albo na drugie. Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym ma tę samą stawkę. Ale dziecko sprawne dostanie go na zamieszkanie w miejscowości, gdzie jest szkoła ponadgimnazjalna lub artystyczna, w której realizowane są obowiązki szkolny i nauki. Dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności także – szkoła podstawowa lub gimnazjum. Dodatek na dojazdy należy się do miejscowości, gdzie jest siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki.

• Z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – 400 zł miesięcznie, gdy na urlopie sprawujemy osobistą opiekę nad dzieckiem. Na jedno dziecko do 24 miesięcy na bliźniaki i wieloraczki do 36 miesięcy. Na dziecko niepełnosprawne dłużej – do 72 miesięcy.

• Z tytułu samotnego wychowywania dziecka -170 zł miesięcznie. Ale jeśli w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne, to należy się wyższy – o 80 zł więcej. Dostaną go tylko ci, którzy nie mają na dziecko zasądzonych alimentów, bo ojciec jest nieznany lub drugi z rodziców nie żyje, albo powództwo o alimenty zostało oddalone.

• Z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – to specjalny dodatek dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym. Wysokość zależy od wieku dziecka: 60 zł na dziecko do 5 lat, a 80 zł – od 5 do 24 lat. Dostaniemy go, jeśli dziecko do 16 lat ma orzeczenie o niepełnosprawności, a na starsze – gdy ma orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na dziecko, które urodziło się niepełnosprawne lub zostało niepełnosprawne przed ukończeniem 18 lat, można otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Obecnie łącznie to 820 zł.
Zasiłek pielęgnacyjny to 153 zł miesięcznie. Dla kogo? Dla: niepełnosprawnego dziecka; niepełnosprawnej osoby powyżej 16 lat z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osoby powyżej 16 lat z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeśli powstała ona do ukończenia 21 lat. Nie należy się np. wtedy, gdy dziecko jest umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.