Ustawa o CIT rozszerza definicję umowy leasingu zawartą w kodeksie cywilnym o inne umowy. Definicja umowy leasingu przyjęta dla potrzeb ustawy o CIT ma inny zakres, niż na gruncie prawa cywilnego. Dla określenia czy dana transakcja ma być opodatkowana na zasadach przewidzianych w ustawie o CIT istotne jest, czy spełnia ona wymienione tam przesłanki. Ustawa o CIT przewiduje dwie formy umowy leasingu – leasing operacyjny i leasing finansowy.

W sumie opłat uwzględnia się także cenę, po której korzystający ma prawo nabyć przedmiot umowy po zakończeniu podstawowego okresu tej umowy (art. 17J ust. 1 ustawy o CIT) oraz opłatę wstępną, gdyż jest to kwota należna finansującemu z tytułu zawartej umowy.

Do końca 2012 r. zmiana podmiotu umowy w ramach zawartej umowy leasingu po stronie korzystającego była często kwalifikowana przez organy podatkowe jako zawarcie nowej umowy leasingu. Trzeba było weryfikować, czy po dokonaniu cesji będą spełnione warunki określone w art. 17b lub art.17f ustawy o CIT – mogłoby dojść do zmiany skutków podatkowych zarówno po stronie korzystającego (w zakresie ustalania kosztów uzyskania przychodów), jak i po stronie finansującego (w zakresie ustalenia przychodów). W interpretacji z 9 stycznia 2009 r. (IPPB1/415-1198/08-2/ES) Izba Skarbowa w Warszawie uznała, że „umową cywilnoprawną nie można bowiem przenieść uprawnień podatkowych. Przepisy kodeksu cywilnego dopuszczają wprawdzie możliwość przejęcia przez nowego korzystającego wszystkich praw i obowiązków poprzedniego leasingobiorcy, bez rozwiązywania umowy leasingowej. Nie oznacza to jednak, iż dokonana cesja będzie miała analogiczne skutki na gruncie prawa podatkowego”. Zgodnie z tym stanowiskiem należałoby uznać, że dokonanie cesji umowy leasingu prowadziłoby po stronie cesjonariusza (nabywcy) do przejęcia wyłącznie praw i obowiązków cywilnoprawnych dotychczasowego leasingobiorcy. Nabywca nie przejmie natomiast praw i obowiązków o charakterze podatkowym. Cesję taką na gruncie CIT należałoby traktować jako zawarcie nowej umowy leasingu. Nabywca musiałby zbadać, czy na dzień nabycia praw ze scedowanej umowy spełnia ona przesłanki do uznania jej za leasing w rozumieniu ustawy o CIT.

Stanowisko takie nie znalazło jednak akceptacji w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak zauważył NSA w wyroku z 18 kwietnia 2012 r. (II FSK 1755/10) nie ma podstaw, aby w przypadku cesji umowy leasingu, traktować taką umowę dla celów podatkowych jako nową i ponownie oceniać, czy spełnia ona przesłanki wskazane w ustawie o CIT. Jak stwierdził NSA, (…) przyjęcie odmiennego poglądu doprowadziłoby do – niemającej w ocenie sądu racjonalnych podstaw – sytuacji, w której ponoszone przez nowego korzystającego wydatki dotyczące przedmiotu umowy leasingu, które co do zasady nie podlegają wykluczeniu według kryteriów z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, nie mogłyby być traktowane jako koszty uzyskania przychodów, tylko z tej racji, że wywodzą się one ze zdarzeń prawnych mających miejsce u pierwotnie korzystającego. Następstwem przejęcia umowy leasingu przez osobę trzecią byłoby zatem zaniknięcie określonych kosztów uzyskania przychodów, pomimo poniesionych, niezbędnych wydatków służących osiąganiu przychodów. Wydatki te nie mogłyby być bowiem kosztem u przejmującego leasing, a tym bardziej u poprzedniego korzystającego (…). Nie ma bowiem podstaw, aby już po cesji umowy leasingu, ponoszone przez nowego korzystającego wydatki stanowiły koszt uzyskania przychodu u dotychczasowego leasingobiorcy.

Pod wpływem stanowiska sądów administracyjnych ustawą z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (dalej: ustawa zmieniająca) zmieniono ustawę o CIT. Nowe przepisy zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2013 r. Do końca 2012 r. definicja legalna podstawowego okresu umowy leasingu (z art. 17a pkt. 2 ustawy o CIT) obejmowała czas oznaczony, na jaki została ona zawarta z pominięciem czasu, na który mogła być przedłużona lub skrócona. Po nowelizacji dodano zapis, zgodnie z którym w przypadku zmiany strony lub stron tej umowy okres podstawowy uważa się za zachowany, jeżeli nie uległy zmianie inne postanowienia tej umowy. Nowa regulacja wprowadziła zatem bezpośrednie uregulowanie, że w przypadku zmiany wyłącznie strony umowy jako podmiotu korzystającego, przedmiot umowy leasingu na dzień tej zmiany nie będzie musiał ponownie spełniać warunków zawartych w art. 17b ustawy o CIT.

Zgodnie z przepisami przejściowymi z ustawy zmieniającej, do umów leasingu zawartych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustaw o PIT i CIT dotyczące leasingu, w brzmieniu dotychczasowym.

Jeżeli zatem w związku z dokonaniem cesji nie ulegną zmianie inne postanowienia umowy leasingu, wówczas nie ma konieczności badania czy spełnione są warunki przewidziane dla tych umów w ustawie o CIT dla zachowania ciągłości rozliczeń podatkowych.