Osoby oczekujące na wypłatę zaległych emerytur za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. muszą się liczyć z obowiązkiem zapłacenia wyższego podatku. W jednym roku dostaną bowiem skumulowaną pulę emerytur za prawie 2,5 roku. To efekt uznania przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt. K2/12) za niezgodne z ustawą zasadniczą przepisów o zawieszaniu emerytury.

Centrala ZUS, odpowiadając na pytanie „DGP”, wyjaśniła, że na podstawie art. 11 ust 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) kwoty otrzymane przez podatnika stanowią przychód uzyskany w danym roku podatkowym.

Zakład ma obowiązek pobrać zaliczkę na podatek PIT od łącznej kwoty dochodu uzyskanego w miesiącu wraz z wyrównaniem za okresy poprzednie w wysokości 18 proc. (odejmując ulgę w zaliczce w wysokości 46,33 zł). Zasada ta obowiązuje niezależnie od tego, czy wypłacane świadczenie jest należnością tylko za jeden miesiąc, czy też za kilka miesięcy.

Zawieszeni emeryci oczekujący na wypłatę zaległych świadczeń muszą się liczyć z tym, że dochód uzyskany z tytułu otrzymanego wyrównania będzie wykazany na formularzu PIT-40A/11A sporządzonym przez ZUS po zakończeniu roku podatkowego. Zakład nie ma jednak prawa łączenia przychodów z emerytury i zatrudnienia przy ustalaniu wysokości zaliczki. To już musi zrobić sam zainteresowany, rozliczając się z urzędem skarbowym. W efekcie, kumulacja przychodów może prowadzić do konieczności odprowadzenia od części przychodów wyższego podatku.

Natomiast emeryci otrzymujący niskie świadczenia nie zapłacą więcej, niż gdyby wypłata była rozłożona na lata. Nie wiadomo jednak, czy ich skumulowanie nie spowoduje, że osoby otrzymujące zasiłek z pomocy społecznej nie stracą do niego prawa. Przekroczą bowiem kryterium dochodowe (456 zł na rodzinę).

Obecne przepisy nie przewidują rozwiązań umożliwiających rekompensatę niekorzystnego efektu opodatkowania zaległych emerytur. Być może jednak aspekt ten zostanie zauważony w czasie prac legislacyjnych nad przepisami stanowiącymi podstawę do wypłaty zaległych emerytur. Są dwa projekty w tej sprawie – senacki i rządowy.