Firma zajmuje się przetwórstwem owoców i warzyw. Produkty te zwykle dostarczane są przez rolników ryczałtowych. Z tego powodu ciąży na nas obowiązek wystawiania faktur VAT RR, które potwierdzają dostawy tych owoców i warzyw. Jaki identyfikator rolnika ryczałtowego (NIP czy PESEL) powinny zawierać wystawiane przez nas faktury VAT RR? – pyta czytelnik Rzeczpospolitej.
Zakup produktów rolnych oraz usług rolniczych od rolnika ryczałtowego podlega szczególnej procedurze, której celem jest uproszczenie zasad rozliczania tych transakcji w VAT. Ta szczególna procedura została wprowadzona po to, aby nie obciążać rolników obowiązkami związanymi z rozliczeniem podatkowym. Uproszczenie przejawia się m.in. w tym, że to nie sprzedawca (rolnik ryczałtowy), ale nabywca wystawia fakturę, która dokumentuje transakcję. Rozwiązanie to wynika z regulacji określonej w art. 115 – 118 ustawy o VAT.
Nie wszystkie dostawy produktów rolnych dokonane przez rolników mogą być objęte tą procedurą. Nabywca wyręczy rolnika, wystawiając fakturę potwierdzającą transakcję tylko wtedy, gdy dostawca posiada status rolnika ryczałtowego.
Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego, fakturę dokumentującą nabycie tych produktów wystawia w dwóch egzemplarzach. Oryginał faktury przekazuje dostawcy, natomiast drugi egzemplarz faktury – pozostawia u siebie.
Zgodnie z art. 116 ust. 2 pkt. 2 ustawy o VAT, faktura dokumentująca nabycie produktów rolnych, oznaczona jako „faktura VAT RR”, powinna zawierać numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL dostawcy i nabywcy. Przepis ten dopuszcza możliwość posługiwania się przez rolnika ryczałtowego dwoma identyfikatorami w transakcji dostawy produktów rolnych dla czynnego podatnika VAT. Nie rozstrzyga w jakich okolicznościach rolnik posługuje się NIP-em, a w jakich – numerem PESEL.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1314 ze zm.) identyfikatorem podatkowym jest:
1. numer PESEL – w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL, nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami VAT;
2. NIP – w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu. Obowiązek ewidencyjny skutkujący koniecznością podawania NIP dotyczy osoby fizycznej, która:
a) prowadzi działalność gospodarczą,
b) jest zarejestrowanym podatnikiem VAT (lub podlega temu obowiązkowi),
c) jest płatnikiem podatków,
d) jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne,
e) jest płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne. Rolnik ryczałtowy nie podlega obowiązkowi rejestracji VAT i nie prowadzi działalności gospodarczej. Jest on zwolniony z VAT w zakresie dostaw produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej i świadczenia usług rolniczych. Zwolnienie to przysługuje bez względu na wysokość obrotów uzyskanych z prowadzonej działalności rolniczej. Wobec tego, co do zasady, nie ma on obowiązku posługiwania się NIP-em. Jego identyfikatorem numerycznym jest PESEL.
Więcej w Rzeczpospolitej z 10 grudnia 2013 r.