Składki za osoby pozostające w stosunku pracy, które przebywają na urlopie wychowawczym, nie są finansowane przez pracownika ani pracodawcę, lecz przez budżet państwa za pośrednictwem ZUS. Rodzic nie podlega wtedy ubezpieczeniu wypadkowemu i chorobowemu. W związku z tym nie otrzyma świadczeń z nich wynikających, np. zasiłku chorobowego. Wyjątkiem jest zasiłek macierzyński, który przysługuje w przypadku urodzenia lub przysposobienia dziecka w trakcie wychowawczego. Zasady te obowiązują jednak tylko wtedy, gdy pracownik nie ma innego tytułu ubezpieczenia ani ustalonego prawa do emerytury lub renty – czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej.
W czasie urlopu wychowawczego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe stanowi kwota 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, nie wyższa jednak od kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop. W skali rocznej podstawa ta nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest obliczana od kwoty odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (obecnie jest to 620 zł).
Nowelizacją przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych objęto obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym i zdrowotnym także osoby, które prowadziły działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy i zawiesiły ją, chcąc sprawować osobistą opiekę nad dzieckiem. Składki tak jak za pracowników będą opłacane w tym okresie przez budżet państwa.
Jeśli jednak przedsiębiorca pozostaje także w zatrudnieniu i pracodawca udzielił mu urlopu wychowawczego, zostaje on objęty ubezpieczeniem tylko z wychowawczego w ramach stosunku pracy. Budżet państwa nie sfinansuje podwójnych składek. Podobnie jest przypadku, gdy jeden z rodziców przebywa na wychowawczym, a drugi zawiesił działalność gospodarczą. W takiej sytuacji budżet opłaci składki tylko za rodzica przebywającego na urlopie wychowawczym.
W trakcie przebywania na urlopie wychowawczym nie jest konieczne zawieszenie lub zaprzestanie prowadzenia równolegle działalności gospodarczej. To jednak pod warunkiem, że nie koliduje ona z opieką nad dzieckiem. W takiej sytuacji tytułem ubezpieczenia staje się działalność gospodarcza i przedsiębiorca zobowiązany jest odprowadzać składki z tego tytułu na zwykłych zasadach (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2005 r., sygn. akt I UK 280/2004, OSNP 2006/3-4/61).
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 19 grudnia 2013 r.