W styczniu pracownik będzie podlegał ubezpieczeniom z dwóch tytułów, tj. najpierw z przebywania na urlopie wychowawczym, a następnie z umowy zlecenia. Od lutego oskładkowaniu podlega tylko zarobek z umowy cywilnoprawnej.

Z racji przebywania na urlopie wychowawczym pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Pod warunkiem jednak, że nie ma ustalonego prawa do emerytury ani renty i nie dysponuje innym tytułem rodzącym obowiązek ubezpieczeń społecznych. Osoby te są również objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli nie podlegają mu z innego tytułu.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych stanowi kwota odpowiadająca 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia służącego do ustalenia rocznej kwoty granicznej, o której mowa w art. 19 ustawy o sus. Nowa podstawa obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku kalendarzowego. Podstawa składek emerytalno-rentowych dla tej grupy ubezpieczonych nie może być wyższa niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy i niższa niż 75 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Natomiast podstawa składki zdrowotnej odpowiada wysokości specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługującego w myśl przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Jeśli pracownik podpisze zlecenie z 16 stycznia, przestanie podlegać ubezpieczeniom z racji przebywania na urlopie wychowawczym, a zostanie objęty ubezpieczeniami z zawartej umowy. Zmieni się zarówno tytuł do ubezpieczeń, jak i ich zakres. Zleceniobiorcy podlegają bowiem obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu. Do ubezpieczenia chorobowego mogą z kolei przystąpić dobrowolnie.

Pracodawca, będący jednocześnie zleceniodawcą, będzie musiał zgłosić tę osobę do ubezpieczeń z kodem właściwym dla zleceniobiorców i datą 16.01.2014-jako terminem powstania ich obowiązku. Zmiana tytułu do ubezpieczeń zmodyfikuje także podstawę wymiaru składek. Z pytania wynika, że wynagrodzenie ze zlecenia określono kwotowo. A to oznacza, że podstawę składek społecznych stanowić będzie przychód w rozumieniu przepisów podatkowych osiągany ze zlecenia. W podstawie tej nie uwzględnia się zasiłków wypłaconych zleceniobiorcy z racji choroby lub opieki (art. 18 ust. 3 ustawy o sus).

Przychód ze zlecenia będzie także podstawą składek zdrowotnych, przy czym powinien on być pomniejszony o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych ze środków zleceniobiorcy (art. 81 ust. 1 ustawy zdrowotnej).

Przejście z ubezpieczeń z pobytu na urlopie wychowawczym na ubezpieczenia z tytułu zlecenia w trakcie miesiąca kalendarzowego wymusza na pracodawcy przeliczenie podstawy składek społecznych z pobytu na tym urlopie. Odpowiednio stosuje się tu art. 18 ust. 9 ustawy o sus. Przepis ten wyjaśnia, że gdy w danym miesiącu ubezpieczenia emerytalno-rentowe trwały tylko przez jego część, gdyż rozpoczęły się albo skończyły w jego trakcie, kwotę najniższej podstawy składek proporcjonalnie się zmniejsza. Dzieli się ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnoży przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniom.
Podleganie w styczniu ubezpieczeniom z dwóch tytułów zwiększy liczbę dokumentów rozliczeniowych składanych za pracownika. Pracodawca musi wypełnić dwa raporty ZUS RCA, w których rozliczy składki należne z obu tytułów, a także dwa raporty ZUS RSA. Wykaże w nich przerwę w ubezpieczeniach pracowniczych oraz przerwę w nich z pobytu na urlopie wychowawczym.

Począwszy od lutego, za wszystkie pełne miesiące trwania zlecenia pracodawca będzie składał raporty ZUS RSA oraz tylko jeden raport ZUS RCA. W nim rozliczane będą składki od przychodu z umowy cywilnoprawnej.