Wcześniejszy emeryt i rencista musi rozliczyć swoje przychody

Rzeczpospolita (2014-02-10), autor: Mateusz Rzemek , oprac.: GR

lut 10, 2014
Rozmowa dziennika Rzeczpospolita z Ewą Pancer rzecznikiem prasowym Gdańskiego oddziału ZUS

„Rz”: Do końca lutego osoby uprawnione do wcześniejszej emerytury i renciści powinni rozliczyć się z ZUS z przychodów, jakie osiągnęli w 2013 r. Jakie kwoty należy wziąć pod uwagę w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą, pracownika, zleceniobiorcy czy wykonującego dzieło?

E.P.: Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzeniem MPiPS z 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty przy rozliczaniu świadczeń emerytalno-rentowych uwzględnia się przychód (w kwocie brutto) uzyskany z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Do limitu wlicza się także zasiłek chorobowy, macierzyński i opiekuńczy oraz wyrównawczy, dodatek wyrównawczy, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy i świadczenie rehabilitacyjne. W rozliczeniach z ZUS trzeba uwzględnić też przychód osiągany z tytułu działalności wykonywanej za granicą. Jeśli chodzi o pracowników i zleceniobiorców, liczy się przychód faktycznie osiągnięty. W przypadku zaś osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących za przychód przyjmuje się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Nie może więc być niższy niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek za dany rok kalendarzowy, a w przypadku osób opłacających składki przez pierwsze 24 miesiące od rozpoczęcia (po raz pierwszy) działalności gospodarczej – nie niższy niż 30 proc. Kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jeśli emeryt/rencista nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, przychód ustala się w wysokości, jaka stanowiłaby w jego przypadku podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. 
Przychód osiągnięty z tytułu umowy o dzieło nie ma wpływu na zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia, chyba że taka umowa została zawarta z pracodawcą.

„Rz”: Czy przedsiębiorca, który jest zwolniony ze składek na ubezpieczenia społeczne, także rozlicza się z przychodów ze swojej działalności?

E.P.: Przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uwzględnia się również, gdy emeryt lub rencista nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Może tak być z uwagi na ustalone prawo do emerytury lub objęcie ubezpieczeniami z innego tytułu.

„Rz”: Kiedy bardziej opłaca się skorzystać z metody rocznej rozliczenia przychodów, a kiedy lepiej rozliczyć przekroczenie limitów w poszczególnych miesiącach?

E.P.: Najlepiej nadesłać do ZUS zaświadczenie o wysokości przychodu osiągniętego w ubiegłym roku z podaniem wynagrodzeń w rozbiciu na poszczególne miesiące. Zakład zbada wtedy warianty rozliczenia i przyjmie korzystniejszy – roczny lub miesięczny. W razie nadesłania zaświadczenia potwierdzającego tylko roczną kwotę przychodu i wydania decyzji rozliczającej świadczeniobiorca może – w terminie miesiąca od otrzymania decyzji – zgłosić wniosek o miesięczne rozliczenie, przedkładając zaświadczenie o przychodach uzyskanych w poszczególnych miesiącach rozliczanego roku. Organ rentowy rozliczy świadczenie miesięcznie, jeżeli okaże się to dla świadczeniobiorcy korzystniejsze.

„Rz”: Czym grozi spóźnienie ze złożeniem rozliczenia zeszłorocznych dochodów?

E.P.: Osoby, które nie złożą zaświadczenia o wysokości przychodów, muszą liczyć się z tym, że będą musiały zwrócić nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami.

Więcej w Rzeczpospolitej z 29 stycznia 2014 r.