Opiekuńczy do zwrotu

Rzeczpospolita (2014-03-12), autor: Anna Abramowska , oprac.: GR

mar 12, 2014
Liczba dni, za które pracownikowi przysługuje prawo do zasiłku za czas opieki nad dzieckiem, jest ograniczona w roku. Dodatkowo jakakolwiek aktywność zarobkowa w tym czasie grozi mu utratą pieniędzy – czytamy w Rzeczpospolitej.

Zgodnie z art. 32 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 159) zasiłek opiekuńczy przysługuje bez okresu oczekiwania. Teoretycznie więc pracownik może go pobierać nawet od pierwszego dnia etatowej pracy.

Jeśli potomek nie ukończył 8 lat, świadczenie to przysługuje również, gdy jest on zdrowy, ale rodzic musi się nim zająć z powodu nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, lub dziennego opiekuna sprawujących opiekę nad maluchem. Na chore dziecko zasiłek opiekuńczy przysługuje z kolei nawet do ukończenia 14. roku życia. Łącznie w tych okolicznościach świadczenie można pobrać jednak za 60 dni w roku.

Jeśli na co dzień maluchem zajmuje się małżonek będący np. na urlopie wychowawczym, ale zachoruje, to drugi rodzic dostanie zwolnienie na chorujące dziecko lub na te, któremu niespodziewanie zamknięto np. przedszkole.

Łączny okres, przez jaki może być wypłacany zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny – z różnych przyczyn i bez względu na liczbę członków rodziny wymagających opieki – nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. Dlatego nawet jeśli w rodzinie są dwie pociechy lub więcej, pracownikowi i tak przysługuje prawo do płatnej opieki jedynie za 60 w roku kalendarzowym.

Prawo do pobierania zasiłku opiekuńczego na chore dziecko przez 60 dni w roku kończy się wraz z jego 14. urodzinami. Po ukończeniu tego wieku rodzic może skorzystać już tylko z 14 dni płatnego zwolnienia. Stosuje się już wtedy zasady dotyczące innych dorosłych członków rodziny.

Problem w ustaleniu długości okresu zasiłkowego dotyczy sytuacji, gdy dziecko zaczyna chorować przed 14. urodzinami, a jubileusz ten przypada w czasie takiej niedyspozycji. Wówczas do dnia urodzin opiekuńcze dni wliczyć należy do 60-dniowego limitu wypłaty świadczenia, a po 14. urodzinach trzeba uwzględnić 14-dniowy limit wypłaty zasiłku. Trzeba jednak pamiętać, że w roku kalendarzowym nie można przekroczyć 60 dni wypłaty świadczenia na wszystkie pozostałe osoby, nad którymi była sprawowana opieka.

Licząc roczną granicę zasiłkową – maksymalnie 60 dni w danym roku kalendarzowym – nie należy brać pod uwagę tych, za jakie świadczenie nie przysługuje. Jeśli pracownica opiekowała się chorym mężem przez 21 dni, ale zasiłek otrzymała tylko za 14, to do wykorzystania – przez wszystkich opiekunów – zostaje jeszcze 46 dni.

Limitowanie okresu wypłaty zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym na opiekę nad dzieckiem, które ukończyło 14 lat, dotyczy także sytuacji; gdy z opieki nad nim korzystają oboje rodzice i gdy zasiłek pobierano także na młodsze dzieci w rodzinie.

Będąc na zasiłku opiekuńczym, rodzic pielęgnujący chore dziecko nie może podejmować żadnej aktywności zawodowej. Tutaj także obowiązuje zasada z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem traci prawo do świadczenia za cały okres zwolnienia. Przepis ma odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do zasiłku opiekuńczego (zob. art. 35 ust. 2 ustawy zasiłkowej). 

Więcej w Rzeczpospolitej z 21 lutego 2014 r.