Premia dla kontrahenta

Rzeczpospolita (2014-03-21), autor: Magdalena Jaworska , oprac.: GR

mar 21, 2014
Jednym z najpopularniejszych pieniężnych bonusów sprzedażowych są tzw. premie ilościowe udzielane kontrahentom bezpośrednim – czytamy w Rzeczpospolitej.

Polegają na przyznaniu gratyfikacji pod warunkiem, że kupujący przekroczy w ustalonym okresie rozliczeniowym określoną wartość zakupów netto. Premia taka nie odnosi się więc  do konkretnej transakcji sprzedaży. Jest de facto nagrodą za osiągnięcie rezultatu w postaci zrealizowania w danym okresie rozliczeniowym ustalonego poziomu obrotu. Wielkość takiej premii może zostać uzgodniona, w zależności od woli stron, jako procent od wartości sprzedaży bądź w stałej kwocie.

Kolejnym warunkiem, którego spełnienie może powodować przyznanie premii pieniężnej, jest terminowe regulowanie należności przez klientów bezpośrednich.

W przeszłości podatnicy mieli duże problemy z prawidłowym rozliczeniem VAT w tego typu płatnościach. Zarówno sądy administracyjne, jak i organy podatkowe zajmowały rozbieżne stanowiska. Premie pieniężne z tytułu osiągnięcia określonej wielkości sprzedaży traktowane były albo jako wynagrodzenie za usługę, rabat obniżający podstawę opodatkowania VAT albo czynność obojętna z punktu widzenia VAT.

Ostatecznie sprawę przesądziła uchwała NSA z 25 czerwca 2012 r. (I FPS 2/12) oraz wydana następnie interpretacja ogólna ministra finansów z 27 listopada 2012 r. (PT3/033/10/423/AEW/12/PT-618).

Obecnie nie budzi co do zasady wątpliwości, że udzielenie bonusu warunkowego (premii pieniężnej) może skutkować u podatnika zmniejszeniem podstawy opodatkowania oraz podatku należnego. Tylko takie podejście czyni zadość zasadzie neutralności oraz proporcjonalności VAT w stosunku do zrealizowanego przez podatnika rzeczywistego obrotu w danym przedziale czasowym.

Można więc uznać, że wypłacenie kupującemu warunkowej premii pieniężnej z tytułu osiągnięcia określonej wielkości sprzedaży lub terminowego regulowania należności jest rabatem w rozumieniu ustawy o VAT. Tym samym jego przyznanie powinno zostać potwierdzone wystawieniem faktury korygującej.

Orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdziło jednak, że nie w każdym przypadku po przyznaniu tego typu rabatu sprzedawca musi wystawić fakturę korygującą. Jeśli podatnik nie chce skorzystać z możliwości obniżenia podstawy opodatkowania, to nawet mimo udzielenia rabatu nie jest zobowiązany do wystawienia faktury korygującej in minus i jej odpowiedniego rozliczenia. Dopiero gdy zdecyduje się zmniejszyć obrót, musi spełnić warunki formalne związane z korektą faktur. Stanowisko to potwierdził NSA w wyroku z 11 lutego 2014 r. (I FSK 310/13). Sąd wskazał, że przepisy ustawy o VAT nie zawierają regulacji, które zobowiązywałyby podatnika do wystawienia faktury korygującej w przypadku udzielenia premii pieniężnej przy osiągnięciu konkretnego poziomu sprzedaży.

Wskazane powyżej rodzaje premii mogą być w praktyce różnie zdefiniowane przez strony (np. jako rabat, bonus pieniężny, bonus warunkowy, premia pieniężna, opłata motywacyjna). Niemniej to nie nazwa takiej płatności, lecz jej charakter i okoliczności przyznania będą decydować, czy faktycznie mamy do czynienia z rabatem w rozumieniu ustawy o VAT, którego udzielenie daje prawo do korygowania obrotu. Na prawidłowość takiego podejścia wskazał również minister finansów w interpretacji ogólnej z 27 listopada 2012 r., podkreślając, że nazwanie przez strony umowy danego świadczenia premią nie wyłącza możliwości kwalifikacji tego świadczenia jako rabatu, który daje prawo do pomniejszenia obrotu.

Więcej w Rzeczpospolitej z 10 marca 2014 r.