Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą (usługi informatyczne) i jestem podatnikiem VAT. W październiku 2013 r. rozpocząłem leasing używanego samochodu z kratką (wyprodukowanego w 2010 r.). Do końca 2013 r. z faktur otrzymanych od leasingodawcy odliczałem 60 proc. VAT (w ramach limitu 6000 zł). W tym okresie nie odliczałem VAT zawartego w cenie paliwa. Jakie zasady obowiązują w pierwszym kwartale 2014 r., a jakie wejdą w życie 1 kwietnia 2014 r.? – pyta czytelnik Rzeczpospolitej.
W pierwszym kwartale 2014 r. do opisanego w pytaniu samochodu nie mają zastosowania żadne ograniczenia w odliczaniu VAT (zarówno od rat leasingowych, jak i od paliwa).
Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 86a ust. 1 w przypadku nabycia:
1) samochodów osobowych,
2) innych niż samochody osobowe pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony – kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o VAT, stanowi 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze – nie więcej jednak niż 6000 zł. Takie samo ograniczenie obowiązuje w przypadku kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia takich samochodów lub kwoty podatku należnego od dostawy, dla której podatnikiem jest ich nabywca.
Od tej reguły są jednak wyjątki. Jeden z nich obejmuje tzw. samochody z kratką. Wynika to z art. 86a ust. 2 pkt 6 lit. c ustawy o VAT. Przepis ten mówi, że ograniczenia w odliczaniu VAT nie dotyczą nabycia pojazdów samochodowych z homologacją inną niż osobowa, jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 500 kg (ten limit obowiązuje, gdy liczba siedzeń łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi trzy lub więcej – tak jak w przypadku auta opisanego w pytaniu).
Artykuł 86a ust. 8 ustawy o VAT, który ogranicza możliwość odliczania VAT z faktur za leasing samochodu odwołuje się do ust. 1 tego artykułu. Wynika z niego, że jeśli przy zakupie określonego pojazdu przedsiębiorca ma prawo w całości obniżyć VAT należny o naliczony, to takie uprawnienie przysługuje również przy leasingu.
Również zakaz odliczania VAT od paliwa dotyczy tylko pojazdów samochodowych, przy nabyciu których zastosowanie mają ograniczenia w odliczaniu VAT (60 proc. podatku naliczonego, ale nie więcej niż 6000 zł). Tak stanowi art. 88a ustawy o VAT.
W konsekwencji, w pierwszym kwartale 2014 r. czytelnik odlicza cały VAT z rat leasingowych. Przysługuje mu również prawo do odliczenia podatku wynikającego z faktur dokumentujących zakup paliwa.
Od 1 kwietnia 2014 r. czytelnik będzie mógł odliczać połowę VAT zawartego w cenie paliwa. Jest to konsekwencją nowego brzmienia art. 86a ust. 1 ustawy o VAT. Wprowadza on generalną zasadę, że w przypadku wydatków związanych z pojazdami samochodowymi kwotę podatku naliczanego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o VAT, stanowi 50 proc. kwoty podatku wynikającej z faktury otrzymanej przez podatnika (lub podatku należnego, gdy podatnikiem jest nabywca towarów lub usług). Co istotne, od 1 kwietnia ustawodawca wprowadził definicję pojazdu samochodowego dla potrzeb podatku od towarów 1 usług. Jest to pojazd samochodowy w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Niewątpliwie jest więc nim m.in. tzw. samochód z kratką.
W art. 86a ust. 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia sprecyzowane zostało, co należy rozumieć pod pojęciem wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, o których mowa w ust. 1 (czyli podlegających ograniczeniom). Będą to wydatki dotyczące:
1) nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów oraz nabycia lub importu ich części składowych;
2) używania tych pojazdów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, związane z tą umową, inne niż wymienione w pkt 3;
3) nabycia lub importu paliw silnikowych, oleju napędowego i gazu, wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, usług naprawy lub konserwacji tych pojazdów oraz innych towarów i usług związanych z eksploatacją lub używaniem tych pojazdów.
Ustawodawca przewiduje dwa rodzaje wyjątków, kiedy to do pojazdu samochodowego nie będą stosowane ograniczenia w odliczaniu VAT. Pierwsze dotyczą sytuacji, gdy konstrukcja samochodu ogranicza możliwość używania go do celów innych niż działalność gospodarcza. Pojazdy takie będą wymienione w przepisach.
Drugi wyjątek to sytuacja, gdy sposób wykorzystywania samochodu przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania wyklucza użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. W tym przypadku trzeba prowadzić bardzo szczegółową ewidencję przebiegu. Z uzasadnienia do projektu ustawy z 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (która wprowadza zmiany wchodzące w życie 1 kwietnia) wynika, że zdaniem MF jednoosobowe firmy nie mogą powoływać się na ten wyjątek.
Oznacza to, że co do zasady czytelnik od 1 kwietnia powinien odliczać połowę VAT zawartego w ratach leasingowych oraz w cenie paliwa. Przepisy przejściowe wskazują jednak, że jego sytuacja będzie lepsza i ograniczenia nie będą dotyczyły rat leasingowych. Wynika to z art. 13 ustawy z 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Warunkiem pełnego odliczania VAT z rat leasingowych będzie jednak zarejestrowanie umowy w urzędzie skarbowym.
W pierwszym kwartale 2014 r. do opisanego w pytaniu samochodu nie mają zastosowania żadne ograniczenia w odliczaniu VAT (zarówno od rat leasingowych, jak i od paliwa).
Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 86a ust. 1 w przypadku nabycia:
1) samochodów osobowych,
2) innych niż samochody osobowe pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony – kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o VAT, stanowi 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze – nie więcej jednak niż 6000 zł. Takie samo ograniczenie obowiązuje w przypadku kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia takich samochodów lub kwoty podatku należnego od dostawy, dla której podatnikiem jest ich nabywca.
Od tej reguły są jednak wyjątki. Jeden z nich obejmuje tzw. samochody z kratką. Wynika to z art. 86a ust. 2 pkt 6 lit. c ustawy o VAT. Przepis ten mówi, że ograniczenia w odliczaniu VAT nie dotyczą nabycia pojazdów samochodowych z homologacją inną niż osobowa, jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 500 kg (ten limit obowiązuje, gdy liczba siedzeń łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi trzy lub więcej – tak jak w przypadku auta opisanego w pytaniu).
Artykuł 86a ust. 8 ustawy o VAT, który ogranicza możliwość odliczania VAT z faktur za leasing samochodu odwołuje się do ust. 1 tego artykułu. Wynika z niego, że jeśli przy zakupie określonego pojazdu przedsiębiorca ma prawo w całości obniżyć VAT należny o naliczony, to takie uprawnienie przysługuje również przy leasingu.
Również zakaz odliczania VAT od paliwa dotyczy tylko pojazdów samochodowych, przy nabyciu których zastosowanie mają ograniczenia w odliczaniu VAT (60 proc. podatku naliczonego, ale nie więcej niż 6000 zł). Tak stanowi art. 88a ustawy o VAT.
W konsekwencji, w pierwszym kwartale 2014 r. czytelnik odlicza cały VAT z rat leasingowych. Przysługuje mu również prawo do odliczenia podatku wynikającego z faktur dokumentujących zakup paliwa.
Od 1 kwietnia 2014 r. czytelnik będzie mógł odliczać połowę VAT zawartego w cenie paliwa. Jest to konsekwencją nowego brzmienia art. 86a ust. 1 ustawy o VAT. Wprowadza on generalną zasadę, że w przypadku wydatków związanych z pojazdami samochodowymi kwotę podatku naliczanego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o VAT, stanowi 50 proc. kwoty podatku wynikającej z faktury otrzymanej przez podatnika (lub podatku należnego, gdy podatnikiem jest nabywca towarów lub usług). Co istotne, od 1 kwietnia ustawodawca wprowadził definicję pojazdu samochodowego dla potrzeb podatku od towarów 1 usług. Jest to pojazd samochodowy w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Niewątpliwie jest więc nim m.in. tzw. samochód z kratką.
W art. 86a ust. 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia sprecyzowane zostało, co należy rozumieć pod pojęciem wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, o których mowa w ust. 1 (czyli podlegających ograniczeniom). Będą to wydatki dotyczące:
1) nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów oraz nabycia lub importu ich części składowych;
2) używania tych pojazdów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, związane z tą umową, inne niż wymienione w pkt 3;
3) nabycia lub importu paliw silnikowych, oleju napędowego i gazu, wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, usług naprawy lub konserwacji tych pojazdów oraz innych towarów i usług związanych z eksploatacją lub używaniem tych pojazdów.
Ustawodawca przewiduje dwa rodzaje wyjątków, kiedy to do pojazdu samochodowego nie będą stosowane ograniczenia w odliczaniu VAT. Pierwsze dotyczą sytuacji, gdy konstrukcja samochodu ogranicza możliwość używania go do celów innych niż działalność gospodarcza. Pojazdy takie będą wymienione w przepisach.
Wyjątek ten nie obejmuje samochodów z kratką, ponieważ ich funkcjonalność zbliżona jest do zwykłych aut osobowych.
Drugi wyjątek to sytuacja, gdy sposób wykorzystywania samochodu przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania wyklucza użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. W tym przypadku trzeba prowadzić bardzo szczegółową ewidencję przebiegu. Z uzasadnienia do projektu ustawy z 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (która wprowadza zmiany wchodzące w życie 1 kwietnia) wynika, że zdaniem MF jednoosobowe firmy nie mogą powoływać się na ten wyjątek.
Oznacza to, że co do zasady czytelnik od 1 kwietnia powinien odliczać połowę VAT zawartego w ratach leasingowych oraz w cenie paliwa. Przepisy przejściowe wskazują jednak, że jego sytuacja będzie lepsza i ograniczenia nie będą dotyczyły rat leasingowych. Wynika to z art. 13 ustawy z 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Warunkiem pełnego odliczania VAT z rat leasingowych będzie jednak zarejestrowanie umowy w urzędzie skarbowym.
Więcej w Rzeczpospolitej z 12 marca 2014 r.