Egzekucja z wynagrodzenia obejmuje zarówno pensję za efektywną pracę w sensie ścisłym, jak i co do zasady inne świadczenia pieniężne – czytamy w Rzeczpospolitej.
Potrąceń na rzecz organu egzekucyjnego dokonuje się zatem w szczególności z:
– periodycznego wynagrodzenia za pracę i należności za prace zlecone,
– nagród i premii przysługujących za okres zatrudnienia,
– zysku związanego ze stosunkiem pracy lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach związanych ze stosunkiem pracy.
Egzekucji komorniczej lub administracyjnej nie podlegają np. sumy i świadczenia w naturze przeznaczone na pokrycie wydatków na podróże w sprawach służbowych. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może zgłaszać roszczeń do diet i innych należności wypłacanych za delegacje odbyte przez pracownika. Dotyczy to też świadczeń zwracanych zatrudnionym za poniesione przez nich wydatki związane z wykonywaną pracą, tj. m.in.:
– ryczały za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych,
– ekwiwalenty za pranie odzieży roboczej,
– ekwiwalenty za korzystanie przez zatrudnionego z własnych narzędzi, materiałów lub sprzętu.
Do należności pracowniczych niepodlegających egzekucji zalicza się także świadczenia niepieniężne w postaci np. usługi lub rzeczy.
Wartości przyznanych elementów pozapłacowych nie należy przeliczać na hipotetycznie otrzymaną gotówkę. Mogłoby to naruszyć kwotę wolną od potrąceń rozumianą jako tę mającą zagwarantować zatrudnionemu pewne minimum bytowe.
Choć z wartości świadczeń niepieniężnych nie dokonuje się potrąceń, to nie pozostają one jednak całkowicie bez wpływu na finalną kwotę ujęcia. Wynika to stąd, że do celów podatkowych i ustalania podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych te świadczenia, jako przychody ze stosunku pracy, są zwykle opodatkowane oraz ozusowane. Daniny na rzecz fiskusa i ZUS skalkulowane od wartości świadczeń niepieniężnych pomniejszają kwotę wynagrodzenia netto.
Obciążenia podatkowo – składkowe od ponoszonych na rzecz etatowca świadczeń pozapłacowych są obowiązkowymi należnościami publiczno-prawnymi, tak jak składki i podatek wyliczone od pensji za pracę. Dlatego należy je uwzględniać przy wyznaczaniu sum, które mają być przekazane na konto komornika. Szacując zatem wysokość potrącenia z pensji, od należności podlegających egzekucji najpierw odejmuje się podatek i składki ZUS. Dopiero od tak obliczonego wynagrodzenia netto dokonuje się ujęcia z zachowaniem kwot wolnych oraz granicy potrąceń określonych w kodeksie pracy.
Zgodnie z tymi przepisami z wynagrodzenia za pracę po odliczeniu składek społecznych oraz zaliczki na podatek dochodowy potrąceniu podlegają:
– sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
– sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
– zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi (np. na podróż służbową czy zakup materiałów na potrzeby zakładu; nie chodzi tu o wypłaconą zaliczkowo – przed terminem płatności – część wynagrodzenia za pracę,
– kary pieniężne z tytułu odpowiedzialności porządkowej, przewidziane w art. 108 k.p.
Bezwzględne pierwszeństwo mają sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych oraz te zajmowane na podstawie tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności. Potrącenie w miesiącu innych kwot możliwe jest tylko z tej części pensji, która pozostała do wypłaty po dokonaniu ujęć na rzecz wymienionych zajęć.
Potrąceń z wynagrodzenia za pracę wolno dokonywać przy egzekucji:
– świadczeń alimentacyjnych – do 3/5 jego wysokości,
– innych należności lub potrącaniu zaliczek pieniężnych – do 1/2 wynagrodzenia.
Przy zbiegu ujęć z różnych tytułów potrącenia kwot egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne oraz zaliczek pieniężnych nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami należności alimentacyjnych – 3/5 wynagrodzenia.
Ważnym ograniczeniem dopuszczalności ujęć jest zachowanie tzw. kwoty wolnej. Na jej wysokość wpływają:
– ustawowa kwota minimalnego wynagrodzenia w roku,
– rodzaj potrącenia dokonywanego z pensji,
– wymiar etatu pracownika,
– wskaźniki podatkowe takie jak zryczałtowane koszty uzyskania przychodu i kwota zmniejszająca miesięczne zaliczki na podatek, którą stosuje się tylko wtedy, gdy pracownik złoży formularz PIT-2.
Więcej w Rzeczpospolitej z 17 kwietnia 2014 r.
Potrąceń na rzecz organu egzekucyjnego dokonuje się zatem w szczególności z:
– periodycznego wynagrodzenia za pracę i należności za prace zlecone,
– nagród i premii przysługujących za okres zatrudnienia,
– zysku związanego ze stosunkiem pracy lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach związanych ze stosunkiem pracy.
Egzekucji komorniczej lub administracyjnej nie podlegają np. sumy i świadczenia w naturze przeznaczone na pokrycie wydatków na podróże w sprawach służbowych. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może zgłaszać roszczeń do diet i innych należności wypłacanych za delegacje odbyte przez pracownika. Dotyczy to też świadczeń zwracanych zatrudnionym za poniesione przez nich wydatki związane z wykonywaną pracą, tj. m.in.:
– ryczały za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych,
– ekwiwalenty za pranie odzieży roboczej,
– ekwiwalenty za korzystanie przez zatrudnionego z własnych narzędzi, materiałów lub sprzętu.
Do należności pracowniczych niepodlegających egzekucji zalicza się także świadczenia niepieniężne w postaci np. usługi lub rzeczy.
Wartości przyznanych elementów pozapłacowych nie należy przeliczać na hipotetycznie otrzymaną gotówkę. Mogłoby to naruszyć kwotę wolną od potrąceń rozumianą jako tę mającą zagwarantować zatrudnionemu pewne minimum bytowe.
Choć z wartości świadczeń niepieniężnych nie dokonuje się potrąceń, to nie pozostają one jednak całkowicie bez wpływu na finalną kwotę ujęcia. Wynika to stąd, że do celów podatkowych i ustalania podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych te świadczenia, jako przychody ze stosunku pracy, są zwykle opodatkowane oraz ozusowane. Daniny na rzecz fiskusa i ZUS skalkulowane od wartości świadczeń niepieniężnych pomniejszają kwotę wynagrodzenia netto.
Obciążenia podatkowo – składkowe od ponoszonych na rzecz etatowca świadczeń pozapłacowych są obowiązkowymi należnościami publiczno-prawnymi, tak jak składki i podatek wyliczone od pensji za pracę. Dlatego należy je uwzględniać przy wyznaczaniu sum, które mają być przekazane na konto komornika. Szacując zatem wysokość potrącenia z pensji, od należności podlegających egzekucji najpierw odejmuje się podatek i składki ZUS. Dopiero od tak obliczonego wynagrodzenia netto dokonuje się ujęcia z zachowaniem kwot wolnych oraz granicy potrąceń określonych w kodeksie pracy.
Zgodnie z tymi przepisami z wynagrodzenia za pracę po odliczeniu składek społecznych oraz zaliczki na podatek dochodowy potrąceniu podlegają:
– sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
– sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
– zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi (np. na podróż służbową czy zakup materiałów na potrzeby zakładu; nie chodzi tu o wypłaconą zaliczkowo – przed terminem płatności – część wynagrodzenia za pracę,
– kary pieniężne z tytułu odpowiedzialności porządkowej, przewidziane w art. 108 k.p.
Bezwzględne pierwszeństwo mają sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych oraz te zajmowane na podstawie tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności. Potrącenie w miesiącu innych kwot możliwe jest tylko z tej części pensji, która pozostała do wypłaty po dokonaniu ujęć na rzecz wymienionych zajęć.
Potrąceń z wynagrodzenia za pracę wolno dokonywać przy egzekucji:
– świadczeń alimentacyjnych – do 3/5 jego wysokości,
– innych należności lub potrącaniu zaliczek pieniężnych – do 1/2 wynagrodzenia.
Przy zbiegu ujęć z różnych tytułów potrącenia kwot egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne oraz zaliczek pieniężnych nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami należności alimentacyjnych – 3/5 wynagrodzenia.
Ważnym ograniczeniem dopuszczalności ujęć jest zachowanie tzw. kwoty wolnej. Na jej wysokość wpływają:
– ustawowa kwota minimalnego wynagrodzenia w roku,
– rodzaj potrącenia dokonywanego z pensji,
– wymiar etatu pracownika,
– wskaźniki podatkowe takie jak zryczałtowane koszty uzyskania przychodu i kwota zmniejszająca miesięczne zaliczki na podatek, którą stosuje się tylko wtedy, gdy pracownik złoży formularz PIT-2.
Więcej w Rzeczpospolitej z 17 kwietnia 2014 r.