We wrześniu 2014 roku zarząd spółki podjął uchwałę o wypłacie udziałowcom zaliczek na poczet dywidendy za 2014 rok w wysokości 38 000 zł. Udziałowcami są osoby fizyczne. Za poprzedni rok obrotowy spółka osiągnęła zysk w wysokości 99 000 zł, a sprawozdanie finansowe za 2013 rok zostało zatwierdzone. Ponadto w roku bieżącym spółka odnotowała zysk w wysokości 81 000 zł. Jak ująć tę zaliczkę w księgach rachunkowych oraz w jaki sposób wykazać tę wypłatę w bilansie za 2014 rok? – pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej
Jak odpowiada ekspertka współpracująca z „DGP” – spółka może upoważnić zarząd do takiej wypłaty, jeżeli posiada środki finansowe na jej dokonanie. Kodeks spółek handlowych w art. 194 i 195 precyzuje zasady wypłaty wspólnikom zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy za rok obrotowy, jeżeli spółka posiada środki wystarczające na wypłatę. Oznacza to, że wypłata zaliczki jest możliwa, jeżeli zatwierdzone sprawozdanie finansowe spółki za poprzedni rok obrotowy wykazuje zysk. Zaliczka może stanowić najwyżej połowę zysku osiągniętego od końca poprzedniego roku obrotowego, powiększonego o kapitały rezerwowe utworzone z zysku oraz pomniejszonego o niepokryte straty i udziały własne.
Powyższe oznacza, że zwiększenie zysku przewidzianego do wypłaty zaliczki może nastąpić jedynie o kapitały rezerwowe utworzone z zysku i będące w dyspozycji zarządu. Jednakże w przypadku gdy kapitał rezerwowy utworzony został na podstawie umowy spółki, wykorzystanie tego kapitału do wypłaty zaliczki na poczet dywidendy wymaga istnienia w umowie spółki odpowiedniego zapisu upoważniającego zarząd do dysponowania tymi środkami. Natomiast gdy podstawą utworzenia kapitału rezerwowego była uchwała wspólników, ich uchwała będzie wystarczającą podstawą dla udzielenia zarządowi upoważnienia do dysponowania kapitałem rezerwowym na wypłatę zaliczki na poczet dywidendy.
Zarząd nie może jednak przeznaczyć na wypłatę zaliczki niepodzielonych zysków z lat poprzednich ani kwot pochodzących z kapitału zapasowego. Natomiast przy wypłacie dywidendy te kwoty mogą być już uwzględnione. Zaliczka na poczet dywidendy przysługuje wszystkim wspólnikom, którzy posiadali udziały w dniu powzięcia uchwały przez zarząd. Dla wspólników spółki, będących osobami fizycznymi, wyplata zaliczki na poczet dywidendy stanowi przychód podlegający opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19 proc., który pobiera spółka jako płatnik.
Kwota wypłaconej wspólnikom zaliczki zostanie wykazana w bilansie za 2014 rok po strome pasywów w pozycji A.IX. „Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)”. Do ewidencji księgowej wypłaconej zaliczki na poczet dywidendy za bieżący rok obrotowy można zastosować konto 82 Rozliczenie wyniku finansowego oraz konto 24 Pozostałe rozrachunki (w analityce konto imienne wspólnika). Poniższy schemat przedstawia zapisy, które znajdą się w księgach rachunkowych spółki po dokonaniu wypłaty zaliczki na poczet dywidendy za rok 2014.
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 6 października 2014 r.