Jak odpowiada „DGP” – ewidencjonuje się ją w kosztach na koncie 450 – Podatki i opłaty (lub 454 – Pozostałe podatki i opłaty). Ujmuje się bowiem na nim wszelkie opłaty urzędowe, czyli skarbowe, notarialne, sądowe, z wyjątkiem sytuacji, gdy zwiększają one cenę nabycia lub koszt wytworzenia składników aktywów trwałych (wówczas ujmuje się je na kontach zespołu „o”) lub związane są z dochodzeniem roszczeń na drodze sądowej (wówczas ujmuje się je na kontach zespołu „7″).

Opłatę skarbową należy wnieść w chwili powstania obowiązku jej zapłaty, tj. złożenia pełnomocnictwa w odpowiednim organie. Organem właściwym w tej sprawie jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a zapłaty dokonuje się w kasie właściwego organu (bez dodatkowych opłat) lub na właściwy jego rachunek bankowy.

Dotychczas było wiele sporów, kiedy przy pełnomocnictwie trzeba uiścić daninę. Problem rozstrzygnął minister finansów w wydanej 13 października 2014 r. interpretacji ogólnej (nr PL/LM/835/77/EOB/2014/RD-91893).

Wyjaśnił w niej, że opłatę skarbowa trzeba płacić zawsze, gdy do akt składany jest dokument potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa (prokury). Jak wskazał, taki pogląd zaprezentował m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lipca 2013 r., sygn. akt II FSR 2303/11.

Inaczej jednak będzie w przypadku kilku pełnomocnictw wynikających np. z pionowej struktury przedsiębiorstwa albo udzielenia substytucji. W takiej sytuacji – według interpretacji – opłacie skarbowej podlega tylko złożenie ostatniego dokumentu, na podstawie którego pełnomocnik będzie dokonywał czynności w sprawie w imieniu mocodawcy i z bezpośrednim skutkiem prawnym na jego rzecz. Taki pogląd potwierdziły natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, w wyroku z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt IA/Bk 377/11, i NSA w wyroku z 18 lutego 2014 r., sygn. akt IIFSK 444/12. Sądy te stwierdziły, że skoro pełnomocnik udzielający substytucji działa w imieniu mocodawcy i z bezpośrednim dla niego skutkiem, to fakt ten wiąże się z tym, że to nie on, lecz mocodawca i substytut są stronami nowo powstałego stosunku prawnego.

W interpretacji ogólnej minister finansów odniósł się też do sytuacji, gdy mocodawca ustanowi kilku pełnomocników, zobowiązując ich równocześnie do wspólnego działania (pełnomocnictwo łączne, prokura łączna). Jak wyjaśnił, wówczas powstaje jeden stosunek pełnomocnictwa, a dokument je potwierdzający podlega opłacie skarbowej w wysokości 17 zł.

Nie trzeba jej w ogóle uiszczać, gdy pełnomocnictwo nie jest składane, a jedynie (co umożliwiają przepisy proceduralne) okazane lub zgłoszone do protokołu. Z kolei nie można uniknąć opłaty, gdy dokument wymaga poświadczenia jego zgodności z oryginałem. Wówczas trzeba wnieść opłatę w wysokości 5 zł – od każdej pełnej lub zaczętej stronicy.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 10 listopada 2014 r.