Kilka dni temu zmarł jeden z naszych pracowników, który pobierał też emeryturę. Jego studiujący 21-letni syn zwrócił się do nas o pomoc przy ubieganiu się o rentę rodzinną. Chciałby uzyskać to świadczenie także dla 15-letniej siostry, uczennicy liceum. Jakie dokumenty powinniśmy przygotować i czy pracodawca musi je przesłać do ZUS? – pyta czytelnik Rzeczpospolitej
Jak odpowiada dziennik „Rz” – obowiązek przygotowania i złożenia wniosku o rentę rodzinną w imieniu uprawnionych spoczywa na pracodawcy. Natomiast dostarczenie wymaganych załączników do wniosku należy do osób zainteresowanych otrzymaniem tego świadczenia.
Warunki nabywania prawa do renty rodzinnej określa ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm., dalej ustawa emerytalna). Jej art. 125 nakłada na pracodawcę wymóg poinformowania rodziny zmarłego pracownika o warunkach wymaganych do uzyskania renty rodzinnej, przygotowania wniosku i złożenia go w ZUS. Obowiązek ten nie dotyczy m.in. osób fizycznych zatrudniających pracowników, niewypłacających świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń (art. 65 ustawy emerytalnej). Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy.
Renta rodzinna przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne (art. 66 ustawy). W takim przypadku przyjmuje się, że zmarły spełniał warunki do uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
O rentę rodzinną mogą też wystąpić uprawnieni wymienieni w art. 67 ustawy emerytalnej, gdy spełnią warunki określone w jej art. 68-71. Wszystkim uprawnionym z familii przysługuje jedna łączna renta rodzinna. Dzieli się ją między nich na równe części.
Jeżeli osoba, po której ma być przyznana renta rodzinna, miała ustalone prawo do świadczeń emerytalno-rentowych, tj.: emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego – podaje numer tego świadczenia. Natomiast jeżeli zmarły nie miał ustalonego prawa do takich świadczeń, do wniosku dołącza:
• dokument stwierdzający datę urodzenia i datę zgonu osoby, po której ma być przyznana renta rodzinna,
• kwestionariusz o okresach składkowych i nieskładkowych ubezpieczonego (druk ZUS Rp-6),
• oryginalne dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe ubezpieczonego,
• zaświadczenie pracodawcy o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia (druk ZUS Rp-7) albo legitymację ubezpieczeniową zawierającą odpowiednie wpisy do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy osoby zmarłej.
Przy wniosku o rentę rodzinną po osobie urodzonej po 31 grudnia 1948 r., która nie miała ustalonego prawa do emerytury pomostowej, aby ocenić, czy spełniała warunki do takiej emerytury – do wniosku o rentę rodzinną, oprócz podanych dokumentów (poza zaświadczeniem ZUS Rp-7), dołącza się:
• wystawione przez płatnika składek zaświadczenie o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przebytych po 31 grudnia 2008 r. lub przed 1 stycznia 2009 r.,
• świadectwo pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – wystawione przez pracodawcę – potwierdzające taką pracę przed 1 stycznia 1999 r.
Postępowanie w sprawie renty rodzinnej wszczyna się na podstawie wniosku osoby zainteresowanej lub jej pełnomocnika, zgłoszonego osobiście lub za pośrednictwem urzędu pocztowego w dowolnej placówce ZUS.
Wniosek o rentę można sporządzić na drukach ZUS: Rp-2 i Rp-2a (jeżeli o rentę rodzinną występują dwie lub więcej osób pełnoletnich). W tym drugim i przypadku każdy pełnoletni wypełnia formularz ZUS Rp-2a.
Druki wniosków o rentę rodzinną nieodpłatnie udostępniają wszystkie terenowe jednostki ZUS, a także strona internetowa pod adresem www.zus.pl.
Właściwy do rozpatrzenia wniosku jest oddział ZUS według miejsca zameldowania osoby ubiegającej się o świadczenie. Decyzję w tej sprawie Zakład wydaje w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej nie zbędnej okoliczności.
Więcej w Rzeczpospolitej z 17 listopada 2014 r.