Podatnik planuje z żoną zakup wspólnego mieszkania. Kobieta otrzymała na ten cel darowiznę pieniężną od swojej matki w formie przelewu na jej konto osobiste. Zgłosiła ją do urzędu skarbowego na druku SD-Z2. Skorzystała dzięki temu ze zwolnienia z podatku, które przysługuje osobom otrzymującym darowizny od najbliższej rodziny. Następnie kobieta wpłaciła całą kwotę na wspólne konto bankowe.

Mężczyzna miał wątpliwości, czy sam fakt przelania pieniędzy z rachunku żony na ich konto wspólne, czyli wniesienie majątku osobistego żony do majątku wspólnego, rodzi skutki w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn. Chciał się upewnić, że nie musi zgłaszać tego do urzędu skarbowego, a za brak takiego zgłoszenia nie grozi mu zapłata podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach (nr interpretacji: IBPBII/1/436-177/14/MCZ) przypomniał w odpowiedzi, że darowizna polega na nieodpłatnym przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Mówi o tym art. 888 § i kodeksu cywilnego.

Opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności konkretnie wskazane w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, których skutkiem jest nieodpłatne nabycie rzeczy lub praw majątkowych przez osoby fizyczne.

Nabywca należący do I grupy podatkowej płaci daninę, jeśli otrzyma od jednej osoby rzeczy i prawa majątkowe o wartości przekraczającej 9637 zł. Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodzice, dziadkowie), pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Warunkiem całkowitego uniknięcia podatku jest zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy od jej nabycia. Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn takie zwolnienie przysługuje osobom otrzymującym darowiznę od małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy. Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych należy dokonać na formularzu SD-Z2.

Kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje z kolei kodeks rodzinny i opiekuńczy. Stanowi on, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje lub jedno z nich. Zgodnie z art. 33 tej ustawy do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przez darowiznę.

Dyrektor IS zgodził się z podatnikiem, że wpłata, której dokonała jego żona, to jedynie techniczny przelew. Nie można jej uznać za przysporzenie majątkowe jednej osoby kosztem drugiej, o którym mówi definicja darowizny zawarta w kodeksie cywilnym.
W tej sytuacji nie można mówić o zwolnieniu z podatku, skoro nie doszło do darowizny. Czynność opisana przez wnioskodawcę nie jest w ogóle objęta działaniem ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dlatego wnioskodawca nie jest zobowiązany do składania zgłoszenia SD-Z2.

Więcej w Rzeczpospolitej z 18 listopada 2014 r.