Wydatki związane z eksploatacją samochodów stanowią koszty uzyskania przychodów na zasadach ogólnych, a więc gdy istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionym wydatkiem a osiąganym przychodem.

Istotą amortyzacji środka trwałego jest stopniowe ujmowanie jego wartości początkowej, w ratach adekwatnych do stopniowego jego zużycia. Na ogół okres wpisywania tych rat w koszty powinien być zbliżony do okresu użyteczności danego środka trwałego w działalności gospodarczej. Przepisy podatkowe narzucają podatnikowi zarówno metodę amortyzacji danego środka trwałego jak i procentową amortyzację. Standardowo samochody osobowe, sklasyfikowane w KŚT pod numerem 741, posiadają stawkę podstawową 20 proc.

Ustalenie metody amortyzacji danego składnika aktywów powinno nastąpić najpóźniej na dzień przyjęcia tego składnika do używania.

Przepisy ustawy o PIT oraz ustawy o CIT przewidują prawo wyboru następujących metod:

1) amortyzację metodą liniową;

2) amortyzację metodą degresywną, która nie dotyczy samochodów osobowych;

3) jednorazową amortyzację środków trwałych, którą również nie zastosujemy do samochodów osobowych.

Metoda liniowa jest jedną z prostszych metod amortyzacyjnych środków trwałych – w szczególności wykorzystywana do amortyzacji samochodów osobowych. W metodzie tej dokonuje się odpisów miesięcznych – pierwszy odpis w następnym miesiącu po ujęciu środka trwałego w ewidencji środków trwałych. Zasada metody liniowej polega na przemnożeniu wartości początkowej środka trwałego razy stawka amortyzacyjna właściwa dla danego środka według KŚT.

Naliczone odpisy amortyzacyjne zostaną ujęte w ewidencji księgowej następująco: strona Wn konta „Amortyzacja” lub odpowiednie konto zespołu 5; strona Ma konta „Odpisy umorzeniowe środków trwałych”.

Stawki podane w Klasyfikacji Środków Trwałych podatnik może podwyższać w przypadku:

– maszyn, urządzeń i środków transportu używanych intensywniej, w gorszych warunkach, wymagających większej sprawności i poddanych szybszej zużywalności poprzez pracę np. w warunkach leśnych, terenowych. Współczynnik podwyższający -1,4.

– maszyn i urządzeń z grupy 4-6 i 8 KŚT poddanych szybszemu zużyciu technologicznemu – współczynnik 2,0.

Podatnicy, mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla środków trwałych używanych lub ulepszonych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika. Okres amortyzacji samochodów osobowych nie może być krótszy w tym przypadku niż 30 miesięcy.

Metoda degresywna oraz jednorazowa amortyzacja nie dotyczy samochodów osobowych.

Od 1 kwietnia obowiązują przepisy dotyczące samochodów osobowych wykorzystywanych w firmach na gruncie przepisów VAT. Spowodowały one dużo wątpliwości co do zaliczania w ciężar kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych naliczanych od wartości początkowej samochodów wykorzystywanych w firmie w celach tzw. mieszanych, a więc zarówno służbowo jak i prywatnie. Czy podatnik przedsiębiorca, który zadeklaruje do celów odliczeń VAT (w wysokości 50-proc.) używanie samochodu osobowego lub osobowego z homologacją ciężarową o DMC do 3,51 zarówno do celów prywatnych, jak i do celów służbowych, będzie mógł dokonywać, i w jakiej wysokości, odpisów amortyzacyjnych związanych z wprowadzeniem tegoż pojazdu do ewidencji środków trwałych?

Wystosowana w tej sprawie interpelacja poselska do Ministerstwa Finansów nr 27342 przyniosła odpowiedź resortu, że pełna amortyzacja takich pojazdów jest jak najbardziej prawidłowa. Zgodnie z tym stanowiskiem, nowe zasady rozliczania VAT od samochodów nie wpływają na sposób rozliczania kosztów uzyskania przychodu w podatku dochodowym. W szczególności samochody wykorzystywane w działalności mieszanej mogą być amortyzowane w pełnej wysokości.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 22 grudnia 2014 r.