Podwyższenie wartości nominalnej istniejących udziałów może generować przychód podlegający opodatkowaniu. Powstanie przychodu po stronie udziałowca spółki z o.o. będącego osobą fizyczną jest uzależnione od tego, czy wartość udziałów zwiększa się w związku z wkładem pieniężnym, czy w związku z wkładem niepieniężnym aportem – czytamy w Rzeczpospolitej
Zgodnie z art. 17 ust 1 pkt 9 ustawy o PIT za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się nominalną wartość udziałów objętych w zamian za wkład niepieniężny. Konieczność zapłaty podatku wiąże się zatem z sytuacją, w której wnoszony jest wkład niepieniężny. Z tym jednak, że jeżeli przedmiotem aportu jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, to przychód korzysta ze zwolnienia z podatku, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 109 ustawy o PIT.
Jeżeli zatem podwyższenie wartości istniejących udziałów nastąpi przez wniesienie nowych wkładów ze środków własnych udziałowców, to podlegający opodatkowaniu przychód powstanie, gdy przedmiotem wkładu nie będą ani pieniądze (wkład pieniężny), ani przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.
W przypadku wniesienia aportu do już istniejącej spółki z o.o., przychód powstaje w dniu wpisu do rejestru podwyższenia jej kapitału zakładowego (art. 17 ust 1a pkt 2 ustawy o PIT).
W takiej sytuacji opodatkowaniu 19-proc. podatkiem dochodowym będzie podlegał dochód uzyskany z tytułu objęcia udziałów w podwyższonym kapitale spółki w zamian za aport w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część (art. 30b ust. 1 ustawy o PIT). Dochód należy obliczyć zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 5 ustawy o PIT, a więc dla jego ustalenia uzyskany przychód pomniejsza się o odpowiednio ustalone koszty uzyskania przychodów.
Stanowisko o opodatkowaniu w przypadku podwyższenia wartości nominalnej istniejących udziałów znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 11 stycznia 2010 r. (ITPB1/415-828/09/TK). W tym miejscu należy jednak powołać także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2012 r. (II FSK 494/11). Wyrażono w nim pogląd odmienny. Zgodnie z nim, jako że przy podwyższeniu wartości nominalnej istniejących udziałów nie dochodzi do ich objęcia, nie znajduje w takim przypadku zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.
Od dochodu uzyskanego z tytułu objęcia udziałów w spółce z o.o. w zamian za aport nie ma obowiązku obliczania i wpłacania w ciągu roku zaliczek na podatek dochodowy.
Spółka, w której objęto udziały w zamian za aport w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, do końca lutego następnego roku powinna przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania wspólnika imienną informację PIT-8C o wysokości dochodu uzyskanego przez podatnika (art. 39 ust. 3 ustawy o PIT).
Wspólnik powinien wykazać dochód w swoim rocznym zeznaniu podatkowym PIT-38, które należy złożyć urzędowi skarbowemu w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W tym samym terminie podatnik powinien wpłacić należny podatek dochodowy, wynikający z zeznania PIT-38.
Przeznaczenie zysku wypracowanego przez spółkę na podwyższenie kapitału zakładowego i podwyższenie w ten sposób wartości nominalnej istniejących udziałów skutkuje powstaniem po stronie wspólnika przychodu do opodatkowania. Kwota czystego zysku przekazana na podwyższenie kapitału jest dla wspólnika dochodem z udziału w zyskach osób prawnych, proporcjonalnie do wysokości jego udziału w kapitale zakładowym spółki. Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 4 ustawy o PIT dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego. Dochód ten podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19 proc., na podstawie art. 303 ust. 1 pkt 4. W takim przypadku na spółce jako płatniku, na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy o PIT, ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku. Podatek ten pobierany jest przez płatnika 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego o wpisaniu podwyższenia kapitału zakładowego (art. 41 ust. 5 ustawy o PIT).
Reasumując, podwyższenie kapitału zakładowego spółki z jej środków, zgromadzonych na kapitale zapasowym czy też rezerwowym, bez względu na źródło pochodzenia tych środków, powoduje po stronie wspólnika dochód do opodatkowania.
Więcej w Rzeczpospolitej z 4 maja 2015 r.