Jak odpowiada ekspert współpracujący z dziennikiem „Rz” – osoby prawne, które są podatnikami podatku od nieruchomości, do 31 stycznia danego roku składają deklarację na podatek od nieruchomości. Kolejnym etapem jest wydanie przez organ podatkowy decyzji określającej wysokość zobowiązania. Jeśli zaistnieją okoliczności uzasadniające powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub zdarzenia powodujące zmianę wysokości opodatkowania, to podatnik – osoba prawna ma 14 dni na skorygowanie deklaracji. Do składania informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości zobowiązani są również podatnicy, którzy są zwolnieni z podatku (m.in. uczelnie, szkoły, placówki, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli oraz jednostki naukowe).

Wysokość stawek podatku określa rada gminy w uchwale. Jeśli rada nie uchwali nowych stawek do końca roku, to w kolejnym roku obowiązują dotychczasowe stawki.

Obowiązek podatkowy z reguły powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające jego powstanie.

Podmioty prowadzące księgi rachunkowe korzystają przy ewidencji zdarzeń gospodarczych z nadrzędnych zasad rachunkowości określonych w ustawie o rachunkowości. Zasada memoriału nakazuje ująć w księgach rachunkowych jednostki wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Zatem podatek od nieruchomości za 2015 r. wynikający z decyzji organu spółka musi ująć w księgach tego roku. Ponieważ podatek dotyczy całego roku zakładam, że spółka może mieć wątpliwości, czy całą jego kwotę zaksięgować w kosztach jednorazowo, czy rozliczać ją w czasie.

Przy ewidencji podatku od nieruchomości należy uwzględnić zasadę współmierności określoną w art. 6 ust. 2 uor, w myśl której dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego (przeważnie miesiąca) powinny zostać zaliczone koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres koszty, które jeszcze nie zostały poniesione. To sugerowałoby, że spółka powinna wykazać kwotę podatku w rozliczeniach międzyokresowych i odpisywać w koszty co miesiąc ustaloną w proporcji kwotę.

Należy jednak pamiętać, że na podstawie art. 4 ust. 4 uor jednostki – w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości – mogą stosować uproszczenia. Ważne jest, aby uproszczenia te nie zniekształcały jasnego i rzetelnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej jednostki oraz jej wyniku finansowego. Zastosowanie uproszczenia pozwalałoby spółce na jednorazowe zaksięgowanie w koszty całej kwoty podatku od nieruchomości wynikającej z decyzji.

Jeżeli, zdaniem kierownika jednostki, kwota podatku od nieruchomości jest nieistotna i jej jednorazowe odniesienie w koszty nie wpłynie negatywnie na rzetelność obrazu finansowego firmy, to można to zrobić w miesiącu otrzymania decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy kwota podatku od nieruchomości znacząco wpływa na wynik finansowy bieżącego okresu (miesiąca), wskazane jest – zgodnie z art. 39 uor – rozliczać ją poprzez czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Dla celów podatkowych podatek od nieruchomości jest kosztem pośrednim. Zgodnie z art. 15 ust. 4d i 4e ustawy o CIT koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia, czyli w dniu, na który zaksięgowano koszt w księgach rachunkowych.

Jeżeli dla celów bilansowych podatek od nieruchomości za rok 2015 będzie rozliczany w czasie za pomocą konta „Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów”, a w koszty na odpowiednie konta zespołu 4 lub 5 zostanie zaksięgowany w wysokości 1/12 w każdym miesiącu roku 2015, to do kosztów podatkowych danego miesiąca analogicznie zostanie zaliczona 1/12 kwoty podatku. Jeśli jednostka zaksięguje wartość podatku od nieruchomości za cały rok 2015 jednorazowo w koszty bieżącej działalności operacyjnej, to dla celów podatkowych zaliczy go w koszty również w pełnej wysokości w tym samym miesiącu.

Więcej w Rzeczpospolitej z 20 maja 2015 r.