Jestem osobą niepełnosprawną. Prowadzę działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala podatkowa). W jaki sposób od dochodu mogę odliczyć wydatki na indywidualny sprzęt rehabilitacyjny? O jaki sprzęt chodzi? Które wydatki mam prawo uwzględnić? – pyta czytelnik Rzeczpospolitej
Jak odpowiada dziennik „Rz” – podstawą obliczenia podatku jest dochód po odliczeniu kwot m.in. wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne (zob. art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT).
Poniesione w roku podatkowym (kalendarzowym) przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne, wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych podlegają odliczeniu od dochodu, a tym samym zmniejszają podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i sam podatek dochodowy. Korzystanie z tej ulgi można więc uznać za sposób optymalizacji podatkowej.
Rodzaje wydatków na cele rehabilitacyjne uprawniające do odliczeń od dochodu przed opodatkowaniem wymienia art. 26 ust. 73 ustawy o PIT.
Organy podatkowe podkreślają, że katalog ten jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że odliczeniu podlegają jedynie wydatki enumeratywnie w nim wymienione. Wszelkiego rodzaju ulgi i zwolnienia są bowiem wyjątkiem od konstytucyjnej zasady równości i powszechności opodatkowania, dlatego powinny być interpretowane ściśle z literą prawa. Niedopuszczalna jest zatem ich interpretacja rozszerzająca.
Zgodnie z art. 26 ust. 7d ustawy o PIT warunkiem odliczenia wydatków na indywidualny sprzęt rehabilitacyjny jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek:
1) orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w odrębnych przepisach, lub
2) decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo
3) orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.
Wydatki na indywidualny sprzęt rehabilitacyjny podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie (art. 26 ust. 7b ustawy o PIT).
Wydatki na cele rehabilitacyjne podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie (art. 26 ust. 13 a ustawy o PIT).
W przypadku wydatków odliczanych w ramach ulgi rehabilitacyjnej, stosownie do art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o PIT, ich wysokość ustala się co do zasady na podstawie dokumentu stwierdzającego ich poniesienie, zawierającego w szczególności: dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru) i sprzedającego (towar lub usługę), rodzaj zakupionego towaru lub usługi oraz kwotę zapłaty.
Do oceny przydatności sprzętu w rehabilitacji pomocne jest posiadanie zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza specjalistę o stanie zdrowia konkretnej osoby niepełnosprawnej i potrzebach jej indywidualnej rehabilitacji. Od strony dowodowej zaświadczenie te może się okazać niezbędne w zaakceptowaniu przez organy podatkowe prawa do ulgi rehabilitacyjnej.
Zgodnie z art. 26 ust. 7a pkt 3 ustawy o PIT za wydatki na cele rehabilitacyjne uważa się m.in. wydatki poniesione na zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego.
Aby odliczyć wydatki na indywidualny sprzęt rehabilitacyjny, muszą być spełnione poniższe przesłanki:
• pomiędzy rodzajem nabytego sprzętu a rodzajem niepełnosprawności musi być ścisły związek,
• zakupiony sprzęt musi być wykorzystywany (używany) w rehabilitacji oraz służyć przywracaniu sprawności organizmu lub ułatwiać wykonywanie czynności życiowych,
• cechą zakupionego sprzętu musi być jego indywidualny charakter
Organy podatkowe przyjmują, że określenie „indywidualny sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne niezbędne w rehabilitacji” oznacza, że można zaliczyć do nich wyłącznie sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne mające cechy sprzętu, urządzeń czy narzędzi o charakterze szczególnym (niestandardowym), konieczne w rehabilitacji osoby niepełnosprawnej lub ułatwiające tej osobie wykonywanie czynności życiowych, których utrudnienie wykonania wynika z niepełnosprawności. Oznacza to, że taki sprzęt musi posiadać określone właściwości leczniczo-rehabilitacyjne.
Więcej w Rzeczpospolitej z 25 maja 2015 r.