Nie – odpowiada ekspert współpracujący z dziennikiem „Rz”. Co do zasady podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w stosunku pracy, ale z pewnymi zastrzeżeniami. Tak stanowią art. 18 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dalej rozporządzenie).

Chodzi tu po pierwsze o przychód, ale z wyłączeniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczenia społecznego. Po drugie trzeba brać pod uwagę przychód z zastrzeżeniem przypadków z § 2 rozporządzenia.

Na mocy § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia podstawy wymiary składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie stanowią odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy lub jej rozwiązania bez wypowiedzenia, skrócenia okresu wypowiedzenia, niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

Z konstrukcji tego przepisu wynika, że decydującą przesłanką przy zwolnieniu przychodu ze składek społecznych jest istnienie więzi między rozwiązaniem stosunku pracy a powstaniem roszczenia o wypłatę pracownikowi tego świadczenia. W konsekwencji wyłączeniu z podstawy wymiaru składek podlegają zarówno świadczenia przysługujące na mocy kodeksu pracy, jak i inne wypłacone pracownikowi z tytułu rozwiązania stosunku pracy odprawy, odszkodowania czy rekompensaty ustalone między stronami umowy.

U czytelnika można przyjąć, że rekompensata pieniężna bezpośrednio wiąże się z uznanym przez sąd za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. Sam fakt wypłaty tej rekompensaty na mocy ugody sądowej pozostaje obojętny, tj. nie wpływa na wymóg opłacania składek.

Jak podkreślił gdański oddział ZUS w decyzji z 18 kwietnia 2013 r. (Dl/100000/451/272/2013) „jedyną przyczyną wypłaty przez pracodawcę tych świadczeń powinno być ustanie zatrudnienia. Oznacza to, że takie świadczenia nie mogą być wypłacane przez pracodawcę w innych okolicznościach niż pozostających w ścisłym związku z rozwiązaniem stosunku pracy”.

Uwzględniając te okoliczności, wypłacona byłemu pracownikowi na mocy ugody sądowej rekompensata na zaspokojenie roszczeń związanych z rozwiązaniem umowy nie jest podstawą wymiaru składek społecznych.

Więcej w Rzeczpospolitej z 11 czerwca 2015 r.