Leasingodawcy stosują różne techniki ubezpieczenia przedmiotu leasingu i obciążania leasingobiorców kosztami składek.

1. Wielu z nich oferuje leasingobiorcom możliwość ubezpieczenia przedmiotu leasingu w ramach polis generalnych zawartych przez spółki leasingowe. W takim przypadku to leasingodawca opłaca składki ubezpieczeniowe, które następnie refakturuje na leasingobiorców ze stawką VAT zwolnioną (art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT).

2. Spółki leasingowe mogą również kalkulować raty leasingowe obejmujące już koszt ubezpieczenia.

3. Inna opcja może uwzględniać możliwość samodzielnego ubezpieczenia przedmiotu leasingu przez leasingobiorcę u wybranego ubezpieczyciela.

Zgodnie z wyrokiem TSUE z 17 stycznia 2013 r. (C-224/11), w kontekście rozliczeń VAT usługa ubezpieczenia przedmiotu leasingu i usługa leasingu stanowią – co do zasady – odrębne i niezależne świadczenia. W praktyce oznacza to, że refakturowana usługa ubezpieczenia przedmiotu leasingu przez leasingodawców jest zwolniona z VAT. Wprawdzie dzięki usłudze ubezpieczenia związanej z przedmiotem leasingu ryzyka, z którymi jest skonfrontowany leasingobiorca, są zwykle obniżone w stosunku do ryzyk powstałych w sytuacji, gdy brak jest takiego ubezpieczenia, niemniej okoliczność ta wynika z samego charakteru usługi ubezpieczenia. Okoliczność ta sama w sobie nie oznacza, że taka usługa ubezpieczenia ma charakter dodatkowy w stosunku do usługi leasingu Wprawdzie usługa ubezpieczenia, świadczona leasingobiorcy za pośrednictwem leasingodawcy, ułatwia korzystanie z usługi leasingu, ale jest ona jednak – co do zasady – celem samym w sobie dla leasingobiorcy, a nie tylko sposobem korzystania z tej usługi na najlepszych warunkach.

Wymóg objęcia przedmiotu leasingu ubezpieczeniem nie może oznaczać, że usługa ubezpieczenia dostarczana za pośrednictwem leasingodawcy ma charakter nierozerwalny lub dodatkowy wobec usług leasingu. Oddzielne fakturowanie, jak również odrębna taryfikacja świadczeń, przemawiają za istnieniem niezależnych świadczeń. Odzwierciedlają one bowiem interesy stron umowy. Leasingobiorca dąży przede wszystkim do uzyskania usługi leasingu i tylko pomocniczo poszukuje ubezpieczenia, którego wymaga od niego leasingodawca. Jeżeli leasingobiorca postanowi zapewnić sobie usługę ubezpieczenia również za pośrednictwem leasingodawcy, to taka decyzja następuje niezależnie od jego decyzji o zawarciu umowy leasingu.

Usługi: ubezpieczenia i leasingu nie mogą być uważane za tak ściśle związane, aby obiektywnie tworzyły jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Stąd, jeżeli usługi leasingu i ubezpieczenia związanego z przedmiotem leasingu są niezależnymi czynnościami, to nie są one objęte tą samą podstawą opodatkowania. Zatem taka usługa ubezpieczenia, stanowiąca niezależne świadczenie i cel sam w sobie dla leasingobiorcy, nie może być traktowana jak dodatkowe koszty leasingu, jakie należy uwzględnić do celów obliczenia podstawy jego opodatkowania. Koszty ubezpieczenia są świadczeniem wzajemnym usługi ubezpieczenia, związanej z przedmiotem leasingu, a nie świadczeniem wzajemnym samej usługi leasingu.

Usługi ubezpieczenia przedmiotu leasingu nie mogą być traktowane odmiennie w zależności od tego, czy są świadczone bezpośrednio usługobiorcy przez zakład ubezpieczeń, czy że ten ostatni uzyskuje podobną ochronę ubezpieczeniową za pośrednictwem leasingodawcy, który zaopatruje się w nie w zakładzie ubezpieczeń, obciążając ich kosztem leasingobiorcę w niezmienionej wysokości.
Stanowisko zawarte w ww. wyroku TSUE jest potwierdzone orzecznictwie sądów administracyjnych.

Więcej w Rzeczpospolitej z 17 czerwca 2015 r.