Obowiązek podatkowy może również powstać z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia (w przypadku usług, dla których w związku z ich świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń), albo z upływem każdego roku podatkowego (w przypadku usług świadczonych w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok dla których w związku z ich świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń).

Na zasadach ogólnych obowiązek podatkowy w VAT z tytułu importu usług rozpoznaje również tzw. mały podatnik, o którym mowa w art. z ust. 25 ustawy o VAT. Nabycie usług w ramach odwróconego obciążenia nie mieści się bowiem w dyspozycji art. 21 ustawy o VAT, określającego warunki powstawania obowiązku podatkowego u małych podatników. W przypadku importu usług nie świadczą oni usług. Oznacza to, że mały podatnik powinien rozpoznać obowiązek podatkowy z tytułu importu usług z chwilą wykonania usługi lub otrzymania zaliczki przez zagranicznego usługodawcę.

W wyjątkowych przypadkach może się jednak zdarzyć, że obowiązek podatkowy dla importu usług należy ustalić według zasad szczególnych. Przykładem takiej wyjątkowej sytuacji jest import usług finansowych lub ubezpieczeniowych zwolnionych przedmiotowo od VAT. W takim przypadku obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, niezależnie od tego, kiedy ta zapłata nastąpi (przed czy po wykonaniu usługi). Na wyznaczenie daty powstania tego obowiązku nie wpływa również ani dzień wykonania usługi, ani dzień wystawienia faktury przez zagranicznego usługodawcę.

Wyjaśnienia wymaga również kwestia ustalenia obowiązku podatkowego w odniesieniu do importu usług budowlanych lub budowlano-montażowych. Generalnie obowiązek podatkowy przy świadczeniu tego typu usług powstaje w sposób szczególny, określony w art. 19a ust 5 pkt 3 lit a ustawy o VAT- z chwilą wystawienia faktury. Przy czym nie chodzi tu o każdą wystawioną fakturę (w tym fakturę handlową wystawioną przez zagranicznego kontrahenta), lecz o fakturę wystawioną w sposób określony w art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, czyli wystawioną przez polskiego podatnika VAT świadczącego usługi budowlane. W ramach importu usług budowlanych polski usługobiorca nie wystawia żadnej faktury. Z tego powodu do powstania obowiązku podatkowego w imporcie usług budowlanych nie znajduje zastosowania szczególny moment powstania tego obowiązku. W przypadku nabycia usług budowlanych, dla których zgodnie z art. 28e ustawy o VAT miejscem świadczenia jest terytorium Polski, obowiązek podatkowy powstanie na zasadach ogólnych (tj. z chwilą wykonania usługi budowlanej ewentualnie otrzymania przed jej wykonaniem całości lub części zapłaty).

Zasady szczególne określania obowiązku podatkowego, wskazane w art. 19a ust 5 pkt 4 lit. b ustawy o VAT (z chwilą wystawienia faktury lub upływu terminu płatności), nie mają również zastosowania w przypadku importu usług: telekomunikacyjnych, związanych z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych, odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, zamiatania śmieci i usuwania śniegu, sanitarnych, najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze, ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia, stałej obsługi prawnej i biurowej, dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego, do których zastosowanie znajduje art. 28b ustawy o VAT (określający ogólne zasady ustalania miejsca świadczenia usług). W przypadku importu ww. usług obowiązek podatkowy należy określić według reguł ogólnych.

Prawidłowe określenie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu usług ma istotne znaczenie, ponieważ determinuje:

• moment ujęcia importu usług w ewidencji VAT,

• moment powstania prawa do odliczenia VAT należnego od importu usług (stanowiącego równocześnie podatek naliczony),

• rodzaj deklaracji, w której należy wykazać import usług.

Więcej w Rzeczpospolitej z 27 stycznia 2016 r.