Spółka z o.o. nabyła od jednego ze wspólników, będącego osobą fizyczną, udziały w celu ich dobrowolnego umorzenia. Będzie ono dokonane z zysku netto za 2015 r. Wynagrodzenie za udziały zostanie skompensowane z pozostałą do spłaty pożyczką, której spółka z o.o. udzieliła temu wspólnikowi w ubiegłym roku. Jakich zapisów w związku z tym zdarzeniem należy dokonać w księgach rachunkowych spółki z o.o.? – pyta czytelnik Gazety Podatkowej
Jak odpowiada „GP” – umorzenia udziałów spółki z o.o. można dokonać po wpisie spółki do KRS i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Odbywa się to za zgodą wspólnika w drodze nabycia tych udziałów przez spółkę – tzw. umorzenie dobrowolne albo bez zgody wspólnika – umorzenie przymusowe (art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych – Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.).
Udziały można obniżyć na dwa sposoby. Po pierwsze, mogą one zostać umorzone w drodze obniżenia kapitału zakładowego (z chwilą obniżenia tego kapitału). Po drugie, można je umorzyć z czystego zysku, wtedy nie dokonuje się obniżenia kapitału zakładowego. Wynika to z art. 199 § 6 i 7 K.s.h.
W księgach rachunkowych udziały własne nabyte w celu ich umorzenia ewidencjonuje się na koncie 14 „Krótkoterminowe aktywa finansowe”. Pod datą podjęcia uchwały o umorzeniu nabytych udziałów należy je rozliczyć. W omawianej sytuacji spółka z o.o. zamierza dokonać ich umorzenia z zysku netto za ubiegły rok, wówczas księgowanie może przebiegać zapisem:
– Wn konto 82 „Rozliczenie wyniku finansowego”,
– Ma konto 14 „Krótkoterminowe aktywa finansowe”.
Z pytania wynika, że wspólnik w ubiegłym roku otrzymał od spółki z o.o. pożyczkę. Kwota tej pożyczki w księgach rachunkowych mogła zostać ujęta po stronie Wn konta 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konto imienne wspólnika – pożyczki). Wówczas kompensatę pozostałej do spłaty części pożyczki z wynagrodzeniem za przekazane udziały ujmuje się zapisem:
– Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konto imienne wspólnika – nabyte udziały),
– Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: Konto imienne wspólnika – pożyczki).
Jeśli do uregulowania pozostanie część wynagrodzenia należnego wspólnikowi, to spółka powinna uzgodnić z nim sposób przekazania pozostałej kwoty.
Więcej w Gazecie Podatkowej z 29 marca 2016 r.