Jak odpowiada ekspert współpracujący z „DGP” – zakaz zatrudniania kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia zawiera art. 176 kodeksu pracy. Wykaz takich prac został określony w załączniku do rozporządzenia w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet. Wszystkie prace zabronione podzielono w nim na 9 kategorii przedmiotowych:

1) związane z wysiłkiem fizycznym i transportem ciężarów oraz wymuszoną pozycją ciała,

2) w mikroklimacie zimnym, gorącym i zmiennym,

3) w hałasie i drganiach,

4) narażające na działanie pól elektromagnetycznych, promieniowania jonizującego i nadfioletowego oraz prace przy monitorach ekranowych – tu właśnie znajduje się zakaz zatrudniania kobiet w ciąży przy pracach związanych z obsługą monitorów ekranowych powyżej,

4 godzin na dobę,

5) pod ziemią, poniżej poziomu gruntu i na wysokości,

6) w podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu,

7) w kontakcie ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi,

8) w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych oraz

9) grożące ciężkimi urazami fizycznymi i psychicznymi

Drugi zastosowany w tym akcie podział ma charakter podmiotowy – prace podzielono na trzy kategorie: prace zabronione wszystkich kobietom, prace zabronione będącym w ciąży oraz prace zabronione karmiącym.

Powyższy zakaz zatrudniania kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia ma charakter powszechny i bezwzględny. Podyktowany jest przede wszystkim właściwościami biologicznymi kobiet, a zwłaszcza ich rolą macierzyńską.

Powszechność tego zakazu oznacza, że dotyczy on wszystkich pracodawców zatrudniających kobiety, bez względu na rodzaj zawartej umowy o pracę. Jego bezwzględny charakter wyraża się natomiast w tym, że pracodawca nie może zatrudniać pracownicy przy tych pracach nawet za jej zgodą. Oznacza to, że nawet na wniosek samej zainteresowanej nie można od niego odstąpić.

W przypadku, w którym pracodawca zatrudnia pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracy wymienionej w powyższym rozporządzeniu, zabronionej takiej pracownicy bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest zobowiązany przenieść ją do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Tak więc pracodawca nie może – nawet na wniosek pracownicy w ciąży – zatrudniać jej przy pracy związanej z obsługą komputera powyżej 4 godzin dziennie. Pozostaje mu zatem przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 21 kwietnia 2016 r.