Jak odpowiada ekspert współpracujący z dziennikiem „Rz” – analiza okoliczności sprawy nie wskazuje, że opłata uiszczona przez firmę ABC na rzecz niemieckiej firmy jest opłatą administracyjną. Uzasadniony jest zatem wniosek, że opłata za zezwolenie na ponadgabarytowy przewóz ładunków na terenie Niemiec jest opłatą za usługę. Dla prawidłowego rozliczenia VAT kluczowe jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od tego zależy bowiem czy dana usługa będzie podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce, czy nie.

W analizowanym przypadku miejscem świadczenia tej usługi nie jest – zgodnie z art. 28e ustawy o VAT – terytorium Polski, lecz miejsce położenia nieruchomości (gruntów), tj. terytorium Niemiec.

Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości (art. 28e ustawy o VAT).

Artykuł 28e ustawy o VAT zawiera otwarty katalog takich usług. Warunkiem zaliczenia określonej usługi do tego katalogu jest jej związek z nieruchomością, której dana usługa dotyczy. Wprawdzie usługi na nieruchomościach kojarzone są na ogół z usługami budowlanymi związanymi z konkretną nieruchomością, jednak pojęcie to jest znacznie szersze i obejmuje swoim zakresem wiele usług, które są nierozerwalnie związane z nieruchomościami. Powiązanie usług związanych z nieruchomością z lokalizacją samej nieruchomości jest jak najbardziej uzasadnione, gdyż dane usługi są konsumowane (wykorzystywane) właśnie w miejscu położenia nieruchomości.

Dla zastosowania omawianej reguły ustalania miejsca świadczenia nie ma znaczenia, czy usługodawca ma siedzibę (miejsce zamieszkania, stałe miejsce prowadzenia działalności) w państwie, gdzie jest położona nieruchomość. Nie jest istotne, czy usługodawca ewentualnie świadczy usługi ze swojego stałego miejsca prowadzenia działalności. Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest państwo, w którym nieruchomość jest położona. Zasada ta ma zastosowanie wówczas, gdy usługę można przyporządkować do konkretnej nieruchomości, która jest możliwa do zlokalizowania co do miejsca jej położenia. W ustawie o VAT nie ma legalnej definicji pojęcia „nieruchomość”, trzeba się zatem odwołać do przepisów prawa cywilnego.

Skoro miejscem świadczenia usługi jest terytorium Niemiec, to czynność ta (opłaty za stałe zezwolenie ważne trzy lata, dotyczące poruszania się tylko po drogach w Niemczech dla konkretnej naczepy), nie jest importem usług.

Przez import usług, stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

Skoro miejsce opodatkowania tej usługi nie jest importem usług, to firma ABC nie rozlicza VAT od tej czynności. Faktura otrzymana od niemieckiego kontrahenta może być zaliczona do kosztów podatkowych na zasadach ogólnych, jeżeli zostaną spełnione warunki wskazane w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Więcej w Rzeczpospolitej z 25 kwietnia 2016 r.