Traktowanie otrzymanej premii pieniężnej jako rabatu, tj. obniżenia ceny sprzedaży, uwarunkowane jest spełnieniem dwóch przesłanek.

Przede wszystkim otrzymana premia powinna wykazywać ścisły związek z konkretną, zrealizowaną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Związek ten występuje wtedy, gdy bez zrealizowania konkretnej transakcji premia nie zostałaby przyznana.
Poza tym istotne jest, aby otrzymanie premii nie było warunkowane żadnym dodatkowym świadczeniem ze strony nabywcy. Gdy warunkiem przyznania premii jest nie tylko dokonanie zakupów, ale i określone zachowanie nabywcy, otrzymana kwota może stanowić wynagrodzenie za świadczenie usług przez nabywcę na rzecz sprzedawcy. Może mieć to miejsce w szczególności wtedy, gdy nabywca bierze udział w różnego rodzaju programach lojalnościowych sprzedawcy.

W ustawie o VAT brak przepisów jednoznacznie wskazujących, w jakim okresie nabywca powinien ująć zmniejszenie podstawy opodatkowania z powodu otrzymania rabatu w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz importu usług rozliczanych w ramach tzw. odwrotnego obciążenia. Wątpliwości w tym zakresie powstają także dlatego, że udzielone rabaty często są dokumentowane notami księgowymi, a nie fakturami korygującymi. Ponadto zdarza się, że dokumenty te wpływają do polskich podatników dopiero po kilku miesiącach od ich wystawienia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest podejście, zgodnie z którym w przypadku, gdy brak odpowiednich uregulowań w przepisach o VAT, korektę należy ująć na bieżąco lub wstecz w zależności od jej przyczyny. Gdy powodem korekty jest nowe zdarzenie, które nastąpiło po wystawieniu pierwotnej faktury lub po realizacji transakcji, zmiana podstawy opodatkowania powinna być zrobiona na bieżąco, w rozliczeniu za okres, w którym wystąpiła przyczyna korekty. Brak jednak jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku udzielenia rabatu w WNT lub imporcie usług właściwym okresem do ujęcia korekty powinien być moment wystawienia faktury korygującej lub noty księgowej przez kontrahenta zagranicznego czy chwila otrzymania tego dokumentu przez polskiego podatnika lub inny moment, w którym nabywca dowiedział się o przyznaniu premii.

Z art. 264 ust. 1 lit. f oraz ust. 2 dyrektywy WE/112/ 2006 wynika, że informacja podsumowująca powinna być odzwierciedleniem zdarzeń wykazanych w deklaracji VAT za dany okres, w tym „powinna uwzględniać kwoty korekt, o których nabywca został zawiadomiony w tym okresie”. Należy stąd wnioskować, że obniżenie podstawy opodatkowania z tytułu transakcji wykazywanych w informacji podsumowującej, tj. WNT lub importu usług, powinno nastąpić w rozliczeniu za okres, w którym nabywca dowiedział się o udzieleniu rabatu. Uwzględnienie rabatu w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik dowiedział się o jego udzieleniu, jest zatem zgodne z przepisami dyrektywy WE/112/2006.

Więcej w Rzeczpospolitej z 23 maja 2016 r.