Ulga prorodzinna co do zasady przysługuje rodzicowi bądź opiekunowi prawnemu dzieci małoletnich i studentów do 25. roku życia. Zgodnie z art. 6 ust 4 pkt 2 i art. 27f pkt 6 ustawy o PIT wiek nie ma żadnego znaczenia, jeśli z ulgi chce skorzystać podatnik opiekujący się dorosłą osobą, która na podstawie odrębnych przepisów otrzymuje zasiłek, dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną. Pierwsze świadczenie przysługuje, jeśli stopień niepełnosprawności dorosłego jest „znaczny”, albo kalectwo powstało przed 2L rokiem życia. Drugie dotyczy osób całkowicie niezdolnych do pracy i ma charakter typowo ubezpieczeniowy. Dotychczas opiekunowie prawni mogą więc odliczać od dochodu przynajmniej 1112,04 zł rocznie nawet jeśli pomagają niepełnosprawnemu 40-latkowi Jednak z najnowszego stanowiska ministra finansów wynika, że nie zawsze.

Niekorzystne dla podatników stanowisko potwierdzają dwie interpretacje zmieniające ministra finansów wydane 20 maja 2016 r. (nr DD3.8222.2.48.2016.MCA i DD3.8222.2.47.2016.MCA). Oba przypadki były dość podobne. O interpretację wystąpili odpowiednio mężczyzna i kobieta, którzy na podstawie wyroku sądu rodzinnego przejęli opiekę nad niepełnosprawnymi i ubezwłasnowolnionymi członkami rodziny.

Niepełnosprawni krewni byli dorośli i nie uzyskiwali żadnych własnych dochodów poza zasiłkiem rodzinnym bądź rentą socjalną z ZUS. Zamieszkali ze swoimi opiekunami (w jednym przypadku ubezwłasnowolniony mężczyzna mieszkał ze swoim bratem, jego żoną i starszą już matką). W obu przypadkach świadczenia nie pokrywały wszystkich kosztów opieki nad niepełnosprawnym, a przede wszystkim wydatków na zabiegi medyczne. Opiekunowie musieli więc opłacać je z własnej kieszeni Doszli do wniosku, że pomogłoby im skorzystanie z ulgi prorodzinnej bo tak duże odliczenie od dochodu praktycznie gwarantowałoby korzystne rozliczenie z fiskusem otrzymanie zwrotu nadpłaconego podatku.

Kobieta chciała nie tylko odliczać ulgę w przyszłości ale też skorygować przeszłe zeznania PIT i odzyskać podatek Podobnych problemów nie miał za to mężczyzna. Oboje uzyskali korzystne interpretacje (z 23 września 2011 r. nr IBPBII/1/415-195/11/AŻ i z 4 września 2015 r, nr IBPB-2-1/4511-170/15/AŻ). Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach potwierdził, że skoro podatnicy wypełniają obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnych dorosłych krewnych, to mają prawo do preferencji. Wydawało się więc, że sprawa jest zakończona.

Obie interpretacje zmienił jednak Minister Finansów. Wyjaśnił, że nie każdy podatnik ma prawo do rozliczania ulgi z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dorosłym Taka preferencja przysługuje tylko, gdy podatnik najpierw zostaje opiekunem prawnym przewlekle chorego dziecka i potem zamieszkiwałoby ono z podatnikiem już jako pełnoletnie. Tylko w ten sposób kontynuowane byłoby prawo do rozliczania ulgi – podkreślił Minister Finansów. Inna jest sytuacja, gdy podatnik zostaje opiekunem prawnym niepełnosprawnego dorosłego. W takim przypadku prawo do rozliczania ulgi nie powstało, kiedy krewny był dzieckiem Nie może być więc kontynuowane gdy jest już dorosły. Zarówno kobieta jak i mężczyzna nie mieli więc prawa do preferencji – uznał minister finansów w obu interpretacjach.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 6 czerwca 2016 r.