TK zajmował się konstytucyjnością ustawy o kierujących pojazdami. Akt ten stanowi – art. 53 ust 4 pkt 1 w związku z art. 54 ust 5 pkt 1 – że niepełnosprawni muszą we własnym zakresie zadbać podczas egzaminu o pojazd dostosowany do ich potrzeb. Ustawę do TK zaskarżył rzecznik praw obywatelskich, którego zdaniem regulacje naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 konstytucji), zasadę równości i zakazu dyskryminacji (art. 32), jak i obowiązku pomocy niepełnosprawnym wynikającym z art. 69 ustawy zasadniczej oraz art. 20 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

TK (wyrok z 8 czerwca 2016 r., sygn. akt K 37/13) uznał jednak, że zaskarżone przepisy są niezgodne jedynie z art. 69, który stanowi, że „osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej”, a tym samym z art. 20 konwencji – Funkcję pomocniczą państwa wskazaną w art. 69 należy rozumieć jako wprowadzenie ułatwień i udzielanie wsparcia po to, aby sam fakt bycia osobą niepełnosprawną nie oznaczał całkowitego wykluczenia społecznego – tłumaczyła w uzasadnieniu sędzia Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz.

Choć konstytucja nie wskazuje szczegółowych rozwiązań, które miały służyć wykonaniu tego przepisu, to jednak zdaniem trybunału, niekiedy da się postawić ustawodawcy zarzut pogwałcenia tego przepisu. – Wtedy mianowicie, gdy wskutek jego działań lub zaniechań władze publiczne w ogóle nie podejmą albo zaprzestaną podejmowania działań zabezpieczających egzystencję osób niepełnosprawnych lub ułatwiających ich postępowanie w społeczeństwie – stwierdził TK.

Jego zdaniem przepis ten należy odczytywać jako zobowiązanie ustawodawcy do wykreowania efektywnego mechanizmu pomocy osobom niepełnosprawnym. Tymczasem w przypadku niepełnosprawnych kandydatów na kierowców jest to pozorne – sprowadza się jedynie do ulgi w opłacie na egzamin i umożliwienia zdawania egzaminu na pojeździe, który sam dostarczy.

Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 9 czerwca 2016 r.