Jednostka dotychczas nie korzystała z kredytów bankowych. W maju 2016 r. podpisała z bankiem dwie umowy kredytowe – jedną o kredyt na finansowanie działalności bieżącej i drugą o kredyt inwestycyjny na zakup maszyny produkcyjnej. W maju br. oba kredyty wpłynęły na jej rachunek bankowy pomniejszone o pobraną prowizję. W jaki sposób ująć w księgach rachunkowych operacje związane z otrzymaniem i spłatą kredytu oraz rozliczeniem prowizji i odsetek? – pyta czytelnik Gazety Podatkowej
Jak odpowiada „GP” – operacje dotyczące otrzymania i spłaty kredytów bankowych – zarówno inwestycyjnych, jak i przeznaczonych na bieżącą działalność jednostki, ewidencjonuje się na koncie 13-4 „Kredyty bankowe” (nie dotyczy to kredytu w rachunku bieżącym, który nie podlega odrębnej ewidencji, a jego wykorzystanie powoduje jedynie powstanie ujemnego stanu konta 13-0 „Rachunek bieżący”). Po stronie Ma konta 13-4 „Kredyty bankowe” ujmuje się wartość nominalną uzyskanego kredytu.
Gdy jednostka posiada kilka kredytów bankowych, tak jak w sytuacji opisanej w pytaniu, wskazane jest prowadzenie ewidencji analitycznej dla każdego z nich. Ułatwi to ustalenie stanu wykorzystania poszczególnych kredytów na dany dzień.
Prowizja oraz odsetki od kredytu obciążają generalnie koszty finansowe (art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości). Jednak gdy uruchomiony kredyt przeznaczony jest na działalność inwestycyjną jednostki, np. na finansowanie środków trwałych w budowie, środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, wówczas koszty dotyczące obsługi tego kredytu, w tym prowizja i odsetki, a także różnice kursowe od kredytów walutowych, które zostały naliczone do dnia wprowadzenia danego składnika majątku do używania, odnosi się na zwiększenie jego wartości początkowej. Są one wówczas ewidencjonowane zapisem:
– Wn konto 08 „Środki trwałe w budowie”, 01 „Środki trwałe”, O2 „Wartości niematerialne i prawne”,
– Ma konto 13-4 „Kredyty bankowe” lub 13-0 „Rachunek bieżący”.
Prowizje i odsetki dotyczące kredytu inwestycyjnego, które zostały naliczone po przyjęciu tych składników do używania, ujmuje się na koncie 75-1 „Koszty finansowe”.
Trzeba zaznaczyć, że w przypadku, gdy na rachunek bieżący jednostki wpływa kwota kredytu pomniejszona o prowizję, to może mieć zastosowanie art. 39 ust. 4 ustawy o rachunkowości. W świetle tego przepisu, gdy zgodnie z umową wartość otrzymanych finansowych składników aktywów jest niższa od zobowiązania zapłaty za nie, to różnica stanowi czynne rozliczenie międzyokresowe kosztów, które odpisuje się w koszty finansowe w równych ratach, w ciągu okresu, na jaki zaciągnięto zobowiązanie. Przy czym jednostka powinna uwzględnić w takiej sytuacji zasadę istotności. Jeśli bowiem kwota prowizji jest nieistotna i jej jednorazowe zarachowanie w koszty nie zniekształci wyniku finansowego, to nie znajduje uzasadnienia rozliczanie jej w czasie.
Więcej w Gazecie Podatkowej z 13 czerwca 2016 r.