Udziałowcami polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są spółki kapitałowe mające swoje siedziby na terenie Unii Europejskiej. W przyszłości może dojść do umorzenia części udziałów spółki należących do wybranego wspólnika w drodze nabycia tych udziałów przez spółkę za zgodą wspólnika, czyli w formie umorzenia dobrowolnego albo tzw. umorzenia automatycznego, o których jest mowa w kodeksie spółek handlowych.

Spółka zadała pytanie, czy w związku z umorzeniem bez wynagrodzenia jej udziałów posiadanych przez spółkę z UE, po jej stronie powstanie przychód, który będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, a samo umorzenie będzie wymagało sporządzenia dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy o CIT.

Zdaniem wnioskodawcy nieodpłatne nabycie przez spółkę udziałów własnych w celu umorzenia lub ich przymusowego albo automatycznego umorzenia, nie spowoduje powstania po jej stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT. Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu, tj. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym, wynikających z posiadania udziałów. Zgodnie z art. 199 § 1 k.s.h. udziały mogą być umorzone jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udziały mogą być umorzone za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe), a takie umorzenie może nastąpić bez wypłaty wynagrodzenia, zgodnie z art. 199 § 3 k.s.h.

Pojęcie przychodu nie jest zdefiniowane przez ustawę o CIT, a art. 12 ust. 1 tej ustawy zawiera jedynie katalog przychodów. Zgodnie z jej art. 12 ust. 5, wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Zgodnie z art. 12 ust. 5a ustawy o CIT, wartością rzeczy lub praw częściowo odpłatnych stanowiącą przychód podatnika jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw, ustaloną według zasad określonych w ust. 5, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

W ocenie wnioskodawcy, art. 12 ust. 1 ustawy o CIT nie może być podstawą do przypisania przychodu wnioskodawcy w związku z umorzeniem bez wynagrodzenia udziałów posiadanych przez jednego z jego wspólników.

Wnioskodawca uznał również, że w przypadku umorzenia udziałów bez wynagrodzenia dla wspólnika, do umorzenia udziałów nie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące tzw. cen transferowych, tj. art. 9a i art. 11 ustawy o CIT. W szczególności nie będzie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ust. 1 tej ustawy i wyjaśnienia przyczyn braku wynagrodzenia.

Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji z 26 kwietnia 2016 r. (IPPB6/4510-59/16-3/AM) zgodziła się ze stanowiskiem wnioskodawcy.

Więcej w Rzeczpospolitej z 25 lipca 2016 r.