Od 1 stycznia 2016 r. wypłacane jest świadczenie rodzicielskie. Przysługuje ono osobie, która nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu, a w konsekwencji nie ma prawa do zasiłków w związku z urodzeniem dziecka lub przyjęciem dziecka na wychowanie. Warunkiem przyznania świadczenia rodzicielskiego jest brak prawa do zasiłku macierzyńskiego drugiego rodzica lub opiekuna dziecka.

Świadczenie rodzicielskie wynosi 1000 zł miesięcznie i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi na przyznanie prawa do świadczenia rodzicielskiego osobom niepodlegającym ubezpieczeniu chorobowemu, zmieniły się zasady dotyczące ustalania kwoty zasiłku macierzyńskiego dla osób ubezpieczonych.

Gdy przysługująca osobie ubezpieczonej miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, kwotę zasiłku macierzyńskiego (pomniejszonego o tę zaliczkę) podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego. A zatem kwota, o jaką podwyższa się zasiłek macierzyński, stanowi różnicę między kwotą świadczenia rodzicielskiego, tj. 1000 zł, a miesięczną kwotą zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Jeśli zasiłek macierzyński przysługuje za część miesiąca, podwyższenie ustala się proporcjonalnie do okresu, za który jest on wypłacany. Gdy natomiast zasiłek macierzyński przysługuje z więcej niż jednego tytułu, np. od dwóch pracodawców, a łączna kwota zasiłku pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy jest niższa od kwoty świadczenia rodzicielskiego, to przysługuje podwyższenie. Kwota podwyższenia zasiłku jest obliczana jako różnica między kwotą świadczenia rodzicielskiego a łączną kwotą zasiłku macierzyńskiego ze wszystkich tytułów.

Do otrzymania podwyższenia zasiłku macierzyńskiego uprawnione są osoby, które mają prawo do zasiłku macierzyńskiego w związku z urodzeniem dziecka lub przyjęciem dziecka na wychowanie.

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego przysługuje także pracownikom, którzy korzystają z wydłużonego urlopu rodzicielskiego z powodu wykonywania pracy w czasie tego urlopu, jeśli oczywiście miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego (pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych) jest niższa od kwoty świadczenia rodzicielskiego.

Gdy matka i ojciec dziecka jednocześnie pobierają zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego i miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych przysługująca każdemu z nich jest niższa od kwoty świadczenia rodzicielskiego, to podwyższenie zasiłku macierzyńskiego przysługuje odrębnie każdemu z rodziców.

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego ustala i wypłaca:

• płatnik tego zasiłku (płatnik składek), np. pracodawca swoim pracownikom, jeżeli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, albo

• ZUS m.in. osobom prowadzącym pozarolniczą działalność, osobom pobierającym zasiłek macierzyński za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego.

Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego następuje bez wniosku świadczeniobiorcy. Jednak w przypadku, gdy miesięczna kwota zasiłku (pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych) jest niższa od kwoty świadczenia rodzicielskiego, osoba uprawniona do zasiłku musi złożyć oświadczenie, czy otrzymuje zasiłek macierzyński z jednego, czy z więcej tytułów. W tym drugim przypadku konieczne jest dostarczenie zaświadczenia płatników zasiłku o okresie jego wypłaty i kwocie (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych). Zaświadczenia trzeba składać co miesiąc, aby ustalić podwyższenie zasiłku macierzyńskiego za każdy miesiąc.

Więcej w Rzeczpospolitej z 5 sierpnia 2016 r.