Projekt nowej ustawy o emeryturach i rentach…

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej , autor: Służby Prasowe Ministerstwa , oprac.: GR

styczeń 17, 2008

Projekt zmiany ustawy o emeryturach i rentach i o systemie ubezpieczeń społecznych

W MPiPS powstał projekt zmiany ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pozwala on mężczyznom na przechodzenie na wcześniejszą emeryturę, odbiera świadczenia, do których prawo zostało nabyte w wyniku przestępstwa, wydłuża okres, w jakim można domagać się od ZUS zwrotu nienależnie opłaconych składek i proponuje nowy sposób szacowania przyszłej emerytury. – Projekt trafi pod obrady Rady Ministrów 22 stycznia i – jeśli nie będzie uwag – zostanie przyjęty przez Rząd, a na posiedzeniu 6-8 lutego może zająć się nim Sejm – powiedziała Minister Pracy i Polityki Społecznej Jolanta Fedak.

Zmiana ustawy pozwoli na przechodzenie na wcześniejszą emeryturę 60-letnim mężczyznom, legitymującym się co najmniej 35 letnim stażem ubezpieczeniowym i urodzonym przed 1949 rokiem. Brak takiej regulacji uznał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 23 października 2007 roku za niezgodny z konstytucją. Trybunał zobowiązał prawodawcę do zmiany przepisów – dając na to rządowi i Sejmowi rok – oraz stwierdził, że do tego momentu przyjęcia nowej ustawy będzie obowiązywało obecne prawo. Oznacza to, że do chwili uchwalenia nowelizacji ZUS nie będzie pozytywnie rozpatrywał wniosków o wcześniejszą emeryturę. Szacunkowa liczba mężczyzn, którzy skorzystaliby z takiego rozwiązania wynosi ok. 85 tys.

Zaproponowano wprowadzenie do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych regulacji prawnej, dającej podstawę do pozbawienia prawa do świadczeń emerytalno-rentowych albo do takich świadczeń w wyższym wymiarze osób, które wywołały przestępstwem umyślnym okoliczności powstania tego prawa. Taka regulacja funkcjonowała do 31 grudnia 1998 r., to jest dopóki obowiązywała ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Zamieszczona była też w Rządowym projekcie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednak w trakcie prac legislacyjnych posłowie zdecydowali o jego wykreśleniu. Za przywróceniem tej regulacji przemawiają względy społeczne, na co zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich.

Nowelizacja spowoduje także, że płatnik składek będzie mógł dochodzić zwrotu od ZUS lub KRUS nienależnie opłaconych składek, jeżeli od daty ich opłacenia nie upłynęło jeszcze 10 lat. Obecnie okres ten dla płatników wynosi 5 lat, co jest przedmiotem krytyki i licznych wystąpień w sprawie zmiany tego przepisu zarówno płatników składek, jak i Rzecznika Praw Obywatelskich. Wydłużenie okresu zwrotu nadpłaconych składek dotyczy także tych osób, które nadpłaciły składki przed dniem wejścia w życie ustawy i nie upłynął jeszcze dla nich 5-letni okres, w jakim mogły one dochodzić ich zwrotu na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów.

Ostatnia zmiana dotyczy sposobu obliczania hipotetycznej emerytury. Przesyłając informację o stanie konta ubezpieczonego, to jest m.in. o wysokości zewidencjonowanych składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany również przesyłać informację o hipotetycznej wysokości emerytury, jeżeli ubezpieczony ukończył 35 lat życia. Dotychczasowe przepisy są niejasne i sugerują, że hipotetyczną emeryturę szacuje się biorąc pod uwagę jedynie dotychczasowy stan konta ubezpieczonego, bez uwzględnienia faktu, że najprawdopodobniej będzie kontynuował zatrudnienie, a w związku z tym w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego stan jego konta będzie znacznie wyższy.

Na zmiany w tym zakresie zdecydowano się dlatego, że informacja dotycząca wysokości hipotetycznej emerytury w obecnym jej układzie miałaby wątpliwy charakter poznawczy, ponieważ nie odzwierciedlałaby faktycznej wysokości świadczenia uzyskanego w wieku emerytalnym. Podawana zgodnie z nową propozycją informacja o hipotetycznej emeryturze pozwoli ubezpieczonym na oszacowanie wysokości przyszłego świadczenia, przy założeniu, że ich zarobki stanowiące podstawę wymiaru składek do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostałyby na dotychczasowym poziomie. Informacja ta będzie zatem miała charakter ostrzegawczy i może stanowić zachętę do podejmowania dodatkowych form zabezpieczenia emerytalnego.

Ustawa wejdzie w życie po 14 dniach od jej ogłoszenia. Projekt wraz z uzasadnieniem znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej MPiPS.