Dodatkowy urlop wypoczynkowy dla niepełnosprawnych pracowników

Gazeta Prawna , autor: Luiza Klimkiewicz , oprac.: GR

lipiec 10, 2008

PRACOWNICY NIEPEŁNOSPRAWNI MOGĄ SKORZYSTAĆ Z DODATKOWEGO URLOPU WYPOCZYNKOWEGO
Gazeta Prawna / 10.07.2008 / Luiza Klimkiewicz

Osobom niepełnosprawym przysługuje nie tylko urlop wypoczynkowy. Mają one również prawo do dodatkowych dziesięciu dni wolnych, które powinny być wykorzystane na wypoczynek, a nie na leczenie czy rehabilitację.

Dodatkowy urlop wypoczynkowy jest szczególnym uprawnieniem pracowników niepełnosprawnych o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Niepełnosprawność o znacznym lub umiarkowanym stopniu musi istnieć na dzień nabycia prawa do urlopu. Natomiast zgodnie z zasadą poszanowania praw nabytych nie jest on warunkiem koniecznym korzystania z nabytego już urlopu.

Prawo do pierwszego dodatkowego urlopu osoba niepełnosprawna nabywa po przepracowaniu jednego roku od dnia wydania orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Roczny okres (wobec braku ustawowego doprecyzowania) stanowi sumę zatrudnienia u każdego z pracodawców, u których pracownik był zatrudniony, pod warunkiem że w tym czasie był osobą niepełnosprawną o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na podstawie art. 19 ust. 1 zd. 2 ustawy pierwszy dodatkowy urlop nabywa się w pełnym wymiarze. Do tego rodzaju urlopu nie stosuje się art. 153 par. 1 k.p., który pozwala na proporcjonalne nabycie prawa do pierwszego urlopu.

Dodatkowy urlop na zasadach określonych w art. 19 ust. 1 zd. 2 ustawy, tj. z uwzględnieniem wspomnianego rocznego okresu zatrudnienia, nabywa się jednorazowo. Jeżeli osoba niepełnosprawna w przeszłości nabyła na tych zasadach urlop dodatkowy, wówczas po zmianie stopnia niepełnosprawności na lekki i powrocie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie ma obowiązku spełnienia warunku określonego w art. 19 ust. 1 zd. 2 ustawy, ponieważ w przeszłości już raz nabyła prawo do pierwszego urlopu dodatkowego. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym zgodnie z art. 19 ust. 1 zd. 1 ustawy w zw. z art. 153 par. 2 k.p.

Osobie zatrudnionej w niepełnym wymiarze czasu pracy urlop przysługuje w wymiarze proporcjonalnym do jej wymiaru czasu pracy. Na przykład pracownik niepełnosprawny zatrudniony na pół etatu może nabyć prawo do pięciu, a nie dziesięciu dni roboczych dodatkowego urlopu.

Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego nie przysługuje, jeżeli osoba niepełnosprawna ma prawo do:

– urlopu w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub

– urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów w wymiarze co najmniej dziesięciu dni roboczych.

Stosownie do art. 19 ust. 3 ustawy, jeżeli osobie niepełnosprawnej przysługuje prawo do urlopu w wymiarze nie większym niż 26 dni roboczych i prawo do urlopu dodatkowego krótszego niż dziesięć dni roboczych, wówczas – zamiast tego dodatkowego urlopu – nabywa ona prawo do dziesięciodniowego urlopu określonego w art. 19 ust. 1 ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy łączny wymiar dodatkowego urlopu określonego w art. 19 ust. 1 ustawy i 21-dniowego zwolnienia od pracy z przeznaczeniem na uczestniczenie w turnusie rehabilitacyjnym (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy) nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym. Na przykład osobie niepełnosprawnej która wykorzystała już trzy z przysługujących jej dziesięciu dni urlopu dodatkowego i 14 dni zwolnienia określonego w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, do wykorzystania pozostało cztery dni (tj. 21-3-14=4 dni), wyłącznie w ramach dodatkowego urlopu, ponieważ wspomniane zwolnienie przysługuje nie częściej niż raz w roku.

Opracowanie: Adam Banaszek

Więcej w Gazecie Prawnej z 10 lipca 2008 r.