Małym podatnikiem jest wspólnik czy spółka

Rzeczpospolita (2009-07-16), autor: Anna Pęczyk-Tofel , oprac.: GR

lip 17, 2009

Organy podatkowe raz uznają za małego podatnika spółkę osobową, a innym razem jej wspólnika. Taka praktyka narusza spójność systemu podatkowego i nie znajduje oparcia w przepisach.

Zgodnie z art. 5a pkt 20 ustawy o PIT oraz art. 4a pkt 10 ustawy o CIT małym jest taki podatnik, którego wartość przychodu ze sprzedaży wraz z kwotą należnego podatku VAT nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym równowartości w złotych 1 mln 200 tys. euro.
O posiadaniu statusu małego podatnika decyduje zatem wysokość uzyskiwanego przychodu.

Podatnikami podatku dochodowego z tytułu osiąganych przez spółkę osobową przychodów są poszczególni jej wspólnicy, a nie sama spółka. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 5 ust. 1 ustawy o CIT przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną przypisywane są wspólnikom w proporcji odpowiadającej posiadanym przez nich udziałom w zysku. Ta zasada ma zastosowanie również do rozliczenia kosztów uzyskania przychodu, wydatków nie stanowiących takich kosztów oraz strat. W związku z tym nie powinno budzić wątpliwości, że małym podatnikiem w przypadku spółki osobowej są jej wspólnicy, a nie spółka. Dlatego też limit przychodów ze sprzedaży wraz z kwotą należnego VAT wynoszący równowartość 1 mln 200 tys. euro nie powinien odnosić się do przychodów spółki, ale do jej poszczególnych wspólników, którzy są podatnikami.

Tymczasem organy podatkowe raz nakazują liczyć przychody wspólnika, a innym razem spółki, w zależności, dla jakich celów ma być ustalony status podatnika. Jeśli chodzi o możliwość płacenia zaliczek na podatek co kwartał, twierdzą, że limit przychodów decydujący o posiadaniu statusu małego podatnika odnosi się do poszczególnych wspólników spółki osobowej, gdyż to oni, a nie spółka, są podatnikami podatku dochodowego. Przy ustalaniu limitu przychodów nakazują uwzględniać wszystkie przychody wspólnika osiągane przez niego z działalności gospodarczej, niezależnie od formy jej prowadzenia. Dlatego przychody z działalności samodzielnej nakazują sumować z przychodami z udziału w zysku spółki osobowej. Ponadto uważają, że status pozostałych wspólników (czy są małymi podatnikami, czy nie) nie wpływa na możliwość wyboru przez wspólnika będącego małym podatnikiem kwartalnej formy rozliczenia.

W ocenie WSA, wspólnikowi spółki jawnej nie będącemu małym podatnikiem nie przysługuje prawo do jednorazowego odpisu amortyzacyjnego, przysługuje mu natomiast prawo do okresowych odpisów amortyzacyjnych środków trwałych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych, według stawek amortyzacyjnych i zasad określonych w ustawie, do wysokości odpowiadającej proporcjonalnie jego udziałowi w zyskach spółki jawnej, stosownie do art. 8 tej ustawy.

Więcej w Rzeczpospolitej z 16 stycznia 2009 r.